Severmişim Meğer - Nazım Hikmet Ran

Son Baskı: 2.3.26 | Hesaplanıyor...

Nâzım Hikmet'in "Severmişim Meğer" şiiri üzerine edebi bir analiz: 60 yaşında sürgünlük ve yaşam aşkının analizi.

🔍 Edebi İnceleme, Künye ve Şiir

Şiir:	Severmişim Meğer
Şair:	Nazım Hikmet Ran
Tematik Odak:	Yaşam sevinci, doğa sevgisi, sürgünlük, özlem, ölüm bilinci ve geçmişe bakış.
Edebi Dönem:	Modern Türk Şiiri / Nâzım Hikmet'in son dönemi (Moskova yılları).

Analitik Notlar:

1962 yılında, ölümünden yaklaşık bir yıl önce yazılan bu şiir, Nâzım’ın "vasiyetnamesi" niteliğindedir. Şair, 60 yaşında bir tren yolculuğunda; topraktan gökyüzüne, yağmurdan zifiri karanlığa kadar her şeyi "meğer" diyerek yeniden keşfeder. Şiirde Tolstoy'un Savaş ve Barış'ından kozmonotlara, İstanbul'un fulyalarından Moskova'nın kayınlarına kadar geniş bir coğrafi ve kültürel harita çizilir. "Dönülmez bir yolculuğa çıkmışım gibi seyrederek" dizesi, şairin yaklaşan ölümü büyük bir kabulleniş ve yaşam aşkıyla karşıladığının en net kanıtıdır.

Severmişim Meğer Şiiri - Nazım Hikmet.

Severmişim Meğer

Yıl 62 Mart 28

Pırağ-Berlin tireninde pencerenin yanındayım

akşam oluyor.

Dumanlı ıslak ovaya akşamın

yorgun bir kuş gibi inişini severmişim meğer.

Akşamın inişini yorgun kuşun inişine

benzetmeyi sevmedim.

Toprağı severmişim meğer

toprağı sevdim diyebilir mi

onu bir kez olsun sürmeyen

Ben sürmedim.

Platonik biricik sevdam da buymuş meğer.

Meğer ırmağı severmişim.

İster böyle kımıldanmadan aksın

kıvrıla kıvrıla tepelerin eteğinde

doruklarına şatolar kondurulmuş

Avrupa tepelerinin,

ister uzasın göz alabildiğine dümdüz.

bilirim ırmak yeni ışıklar getirecek,

sen göremiyeceksin,

bilirim ömrümüz beygirinkinden azıcık uzun,

karganınkinden alabildiğine kısa.

bilirim benden önce duyulmuş bu keder

benden sonra da duyulacak.

Benden önce söylenmiş bunların hepsi bin kere,

benden sonra da söylenecek.

Gökyüzünü severmişim meğer,

kapalı olsun, açık olsun.

Borodino savaş alanında

Andırey’in sırtüstü seyrettiği gökkubbe

hapiste Türkçeye çevirdim

iki cildini Savaşla Barış’ın

kulağıma sesler geliyor,

gökkubbeden değil, meydan yerinden

gardiyanlar birini dövüyor yine.

Ağaçları severmişim meğer.

Çırılçıplak kayınlar

Moskova dolaylarında Peredelkino’da

kışın çıkarlar karşıma alçakgönüllü, kibar

kayınlar Rus sayılıyor,

kavakları Türk saydığımız gibi.

İzmir’in kavakları,

dökülür yaprakları,

bize de Çakıcı derler,

yâr fidan boylum,

yakarız konakları.

Ilgaz ormanlarında, yıl 920

bir keten mendil astım bir çam dalına, 

ucu işlemeli.

Yolları severmişim meğer,

asfaltını da.

Vera direksiyonda,

Moskova’dan Kırım’a gidiyoruz Koktebel’e, 

asıl adı Göktepe ili.

Bir kapalı kutuda ikimiz,

dünya akıyor iki yandan dışarda

dilsiz, uzak..

Hiç kimseyle, hiçbir zaman böyle yakın olmadım. 

Eşkıyalar çıktı karşıma

Bolu’dan inerken Gerede’ye

kırmızı yolda ve yaşım on sekiz

yaylıda canımdan gayrı alacakları eşyam da yok

ve on sekizimizde

en değersiz eşyamız canımızdır.

Bunu bir kere daha yazdımdı

çamurlu karanlık sokakta

bata çıka Karagöze gidiyorum ramazan gecesi

önde körüklü kaat fener. 

Belki böyle bir şey olmadı,

belki bir yerlerde okudum

sekiz yaşında bir oğlanın

Karagöze gidişini ramazan gecesi

İstanbul’da dedesinin elinden tutup 

dedesi fesli ve entarisinin üstüne

samur yakalı kürkünü giymiş

ve harem ağasının elinde fener

ve benim içim içime sığmıyor sevinçten.

Çiçekler geldi aklıma her nedense

gelincikler, kaktüsler, fulyalar

İstanbul’da Kadıköy’de

fulya tarlasında öptüm Marika’yı

ağzı acıbadem kokuyor

yaşım on yedi

kolan vurdu yüreğim,

salıncak bulutlara girdi çıktı

çiçekleri severmişim meğer

üç kırmızı karanfil yolladı bana

hapishaneye yoldaşlar 1948

yıldızları hatırladım

severmişim meğer

ister aşağıdan yukarıya seyredip onları

şaşıp kalayım,

ister uçayım yanıbaşlarında.

Kosmos adamlarına sorularım var:

çok daha iri iri mi gördüler yıldızları,

kara kadifede koskocaman cevahirler miydiler,

turuncuda kayısılar mı?

Kibirleniyor mu insan

yıldızlara biraz daha yaklaşınca

renkli fotoğraflarını gördüm kosmosun

Ogonyok dergisinde

kızmayın ama dostlar non figüratif mi desek

soyut mu desek

işte o soydan yağlı boyalara benziyordu kimisi,

yani dehşetli figüratif ve somut

insanın yüreği ağzına geliyor karşılarında

sınırsızlığı onlar hasretimizin,

aklımızın, ellerimizin.

Onlara bakıp düşünebildim ölümü bile

şu kadarcık keder duymadan

kosmosu severmişim meğer.

Gözümün önüne kar yağışı geliyor

ağır ağır dilsiz kuşbaşısı da,

buram buram tipisi de

meğer kar yağışını severmişim.

Güneşi severmişim meğer

şimdi şu vişne reçeline bulanmış batarken bile

güneş İstanbul’da da kimi kere

renkli kartpostallardaki gibi batar

ama onun resmini sen öyle yapmıyacaksın.

Meğer denizi severmişim

hem de nasıl

ama Ayvazofski’nin denizleri bir yana. 

Bulutları severmişim meğer

ister altlarında olayım, ister üstlerinde

ister devlere benzesinler,

ister ak tüylü hayvanlara.

Ayışığı geliyor aklıma en aygın baygını,

en yalancısı, en küçük burjuvası,

severmişim.

Yağmuru severmişim meğer,

ağ gibi de inse üstüme

ve damlayıp dağılsa da camlarımda,

yüreğim beni olduğum yerde bırakır

ağlara dolanık ya da bir damlanın içinde

ve çıkar yolculuğa

haritada çizilmemiş bir memlekete gider.

Yağmuru severmişim meğer

Ama neden birdenbire keşfettim bu sevdaları

Pırağ-Berlin tireninde yanında pencerenin,

altıncı cıgaramı yaktığımdan mı

Bir teki ölümdür benim için.

Moskova’da kalan birilerini

düşündüğümden mi geberesiye

saçları saman sarısı, kirpikleri mavi

Zifiri karanlıkta gidiyor tiren

zifiri karanlığı severmişim meğer

kıvılcımlar uçuşuyor lokomotiften

kıvılcımları severmişim meğer

meğer ne çok şeyi severmişim de

altmışımda farkına vardım bunun 

Pırağ-Berlin tireninde yanında pencerenin

yeryüzünü

dönülmez bir yolculuğa

çıkmışım gibi seyrederek.

19 Nisan 1962, Moskova

Nâzım Hikmet Ran

🎭 Şairin Portresi

Nâzım Hikmet Ran (1902-1963): Türk şiirini serbest nazımla tanıştıran, dünya çapında tanınan "mavi gözlü dev". Siyasi düşünceleri nedeniyle ömrünün büyük kısmını hapislerde ve sürgünde geçirmiş olsa da, şiiri her zaman umudun, aşkın ve insana olan inancın kalesi olmuştur. "Severmişim Meğer" şiiri, onun vatan hasretiyle harmanlanmış evrensel hümanizminin ve her mısrasında nabzı atan devasa yaşam enerjisinin özetidir.

---

📚 Kaynaklar ve Referanslar

• Hikmet, N., Henüz Vakit Varken Gülüm, (Bütün Şiirleri).

💬 Düşüncelerinizi Paylaşın: Bu içerik sizde nasıl bir yankı uyandırdı? Eksik gördüğünüz noktaları veya şahsi yorumlarınızı aşağıda paylaşarak Siirrafim.art topluluğuna katkıda bulunabilirsiniz. Sanat, paylaştıkça çoğalır.

✍️ Siirrafim.art

Favorilere Ekle

Favorilere eklemek için Google hesabınla giriş yapman gerekiyor.

📖

Severmişim Meğer - Nazım Hikmet Ran Bu İçeriğin Bir Parçası Ol Beğen • Favorile • Yorumla • Paylaş Paylaşım ve yorumunla, sen de Şiir Rafım'ın Okur-Yazar'ı Ol

▾ Ayrıntılar

✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.

✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.

✍️ İçeriğin ana başlığının altındaki paylaşım butonlarını ya da içeriğin sonundaki "Beğendiysen Paylaş" butonunu kullanarak, ya da linki kopyalayarak doğrudan sosyal medya hesaplarınızda paylaşabilirsiniz.

🎧 Dilerseniz sesli olarak da dinleyebilirsiniz:

✦ BEĞENDİYSEN PAYLAŞ

⚠️ Hata Bildir