Hasan Hüseyin Korkmazgil'e Nazire: Haziranda Doğan Şairler
Yazan: Tayfun Tatar
·
Oktay Rifat · Özdemir Asaf · Attila İlhan · Ahmet Hamdi Tanpınar
sokaktayım
gece leylâk
ve tomurcuk kokuyor
yaralı bir şahin olmuş yüreğim
uy anam anam
haziranda ölmek zor!
— Hasan Hüseyin Korkmazgil
Haziranda Doğan Şairler
Her haziran ayı başında edebiyatseverlerin aklına aynı şey gelir: bu ayın bizden aldıkları. Orhan Kemal, Ahmed Arif, Nâzım Hikmet, Cahit Zarifoğlu… Büyük ustaların ölümlü bedenleri yüzümüze vurulduğu için haziran bizi bu kadar etkisi altına alır. Hasan Hüseyin ne güzel demiş: "Haziranda ölmek zor!"
Ancak bu yazının dikkat çekmek istediği nokta farklı. Haziranın bizden aldıklarına karşın bize verdikleri de bir o kadar çok. Zira kayıpların yasını tuttuktan yalnızca birkaç gün sonra, haziran bize doğum günleriyle de seslenir: 10 Haziran'da Oktay Rifat, 11 Haziran'da Özdemir Asaf, 15 Haziran'da Attila İlhan, 23 Haziran'da ise Ahmet Hamdi Tanpınar.
Oktay Rifat
10 Haziran 1914 — Garip ve İkinci Yeni
Tam adıyla Ali Oktay Rifat; Melih Cevdet Anday ve Orhan Veli ile birlikte Garip akımının öncülerinden, sonraki yıllarda İkinci Yeni'nin etkisiyle de şiirler yazan bir isim. Her iki büyük akımda da başrolü paylaşmasına karşın Oktay Rifat, popüler kültürün önplana çıkardığı isimler arasında hep geride kalmıştır. Oysa şiirlerindeki imgeler, İkinci Yeni sevenleri büyüleyecek güzelliktedir.
"Oktay Rifat'ın şiirsel konjonktörü büyük inip çıkmalar gösteriyor. Her değişiş, bir öncekinin bazı yönlerden tam tersiymiş izlenimini uyandırıyor okurda."
— Cemal Süreya
Işık kör edicidir, diyorlar,
Özgürlük patlayıcı.
Lambamızı bozan da,
Özgürlüğe kundak sokan da onlar.
— Elleri Var Özgürlüğün'den
Özdemir Asaf
11 Haziran 1923 — Akımsız, Kendine Özgü
Asıl adıyla Halit Özdemir Harun. Herhangi bir akıma dahil olmadan, çoğunlukla aşk üzerine çağdaşlarından farklı bir üslupla yazan şair; gazeteci kişiliğiyle de tanınır. Bugün dilimize dolanan şiirleriyle hatırlanır.
Galatasaray Lisesi'nde öğrenciyken edebiyat hocası İsmail Habib Sevük'ün sınıfta herkese şiir okuttuğunu ama sıra ona gelince atlayıp geçtiğini fark eden Özdemir Asaf parmak kaldırır ve sorar. Hocanın yanıtı: "Oğlum Özdemir, sen şiir değil şiirin canına okuyorsun." Bu anının gülünçlüğü, ilerleyen yıllarda ne denli yanıltıcı olduğunu şiirleri bir bir ispatlayacaktır.
Sana gitme demeyeceğim.
Üşüyorsun ceketimi al.
Günün en güzel saatleri bunlar.
Yanımda kal.
— Lavinia'dan
Attila İlhan
15 Haziran 1925 — Şair, Romancı, Senarist
Şair kişiliğinin yanında eleştirmen, roman ve deneme yazarı, senarist ve gazeteci olarak da bilinen Attila İlhan'ın pek bilinmeyen bir yanı, henüz lise öğrencisiyken sevdiği kıza yazdığı Nâzım Hikmet şiirleri yüzünden iki ay hapis yatmasıdır. Bu hikâyelerin izleri şiirlerine de sinmiştir.
"Sevdiğim şairdir. Çetin bir kadın var onun şiirinde. Ve astrakan bir şiir."
— Cemal Süreya, Attila İlhan için
Ne olur, sabaha karşı rıhtımda seslendiğini duysam Pia'nın
Sırtında yoksul bir yağmurluk
Ellerini tutabilsem Pia'nın
Ölsem, eksiksiz ölürdüm
— Pia'dan
Ahmet Hamdi Tanpınar
23 Haziran 1901 — Roman, Deneme, Şiir
Tanpınar, şair kişiliğinden çok Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Beş Şehir gibi roman ve denemeleriyle tanınır. Cumhuriyet döneminin ilk öğretmenlerinden biri olarak da bilinen yazar, Maraş milletvekilliği de yapmıştır. Eserlerinde çocukken annesini kaybetmesinin derin izleri görülür.
"Ne Necib, ne Nâzım bu adamla mukayese edilebilir. Diğerleri onun yanında kapıcı bile olamaz."
— Cemil Meriç, Tanpınar için
Tüm bu eserlerine rağmen kendini bir şair olarak gören Tanpınar'ın mezar taşında kendi dizesi yer alır: "Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında." Onu başka hiçbir söz bu kadar yalın ve güzel ifade edemezdi.
Edebiyat adına hep hüzünlü başlayan haziran ayının bize verdikleri de aslında bizden aldıkları kadar çok. Söz kalıyor, şiir kalıyor.
Kaynak: Bu yazı, Tayfun Tatar'ın soylentidergi.com'da yayımlanan Hasan Hüseyin Korkmazgil'e Nazire: Haziranda Doğan Şairler (11 Haziran 2020) başlıklı yazısından derlenerek siirrafim.art okuyucularıyla paylaşılmıştır.
Favorilere Ekle
Favorilere eklemek için Google hesabınla giriş yapman gerekiyor.
💡Okur Notu & Bilgilendirme
✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
🎧 Dilerseniz bu içeriği sesli olarak da dinleyebilirsiniz:
Hasan Hüseyin Korkmazgil'e Nazire: Haziranda Doğan Şairler
Yazan: Tayfun Tatar ·
Oktay Rifat · Özdemir Asaf · Attila İlhan · Ahmet Hamdi Tanpınar
sokaktayım
gece leylâk
ve tomurcuk kokuyor
yaralı bir şahin olmuş yüreğim
uy anam anam
haziranda ölmek zor!
— Hasan Hüseyin Korkmazgil
Her haziran ayı başında edebiyatseverlerin aklına aynı şey gelir: bu ayın bizden aldıkları. Orhan Kemal, Ahmed Arif, Nâzım Hikmet, Cahit Zarifoğlu… Büyük ustaların ölümlü bedenleri yüzümüze vurulduğu için haziran bizi bu kadar etkisi altına alır. Hasan Hüseyin ne güzel demiş: "Haziranda ölmek zor!"
Ancak bu yazının dikkat çekmek istediği nokta farklı. Haziranın bizden aldıklarına karşın bize verdikleri de bir o kadar çok. Zira kayıpların yasını tuttuktan yalnızca birkaç gün sonra, haziran bize doğum günleriyle de seslenir: 10 Haziran'da Oktay Rifat, 11 Haziran'da Özdemir Asaf, 15 Haziran'da Attila İlhan, 23 Haziran'da ise Ahmet Hamdi Tanpınar.
Oktay Rifat 10 Haziran 1914 — Garip ve İkinci Yeni
Tam adıyla Ali Oktay Rifat; Melih Cevdet Anday ve Orhan Veli ile birlikte Garip akımının öncülerinden, sonraki yıllarda İkinci Yeni'nin etkisiyle de şiirler yazan bir isim. Her iki büyük akımda da başrolü paylaşmasına karşın Oktay Rifat, popüler kültürün önplana çıkardığı isimler arasında hep geride kalmıştır. Oysa şiirlerindeki imgeler, İkinci Yeni sevenleri büyüleyecek güzelliktedir.
"Oktay Rifat'ın şiirsel konjonktörü büyük inip çıkmalar gösteriyor. Her değişiş, bir öncekinin bazı yönlerden tam tersiymiş izlenimini uyandırıyor okurda."
— Cemal SüreyaIşık kör edicidir, diyorlar,
Özgürlük patlayıcı.
Lambamızı bozan da,
Özgürlüğe kundak sokan da onlar.
— Elleri Var Özgürlüğün'den
Özdemir Asaf 11 Haziran 1923 — Akımsız, Kendine Özgü
Asıl adıyla Halit Özdemir Harun. Herhangi bir akıma dahil olmadan, çoğunlukla aşk üzerine çağdaşlarından farklı bir üslupla yazan şair; gazeteci kişiliğiyle de tanınır. Bugün dilimize dolanan şiirleriyle hatırlanır.
Galatasaray Lisesi'nde öğrenciyken edebiyat hocası İsmail Habib Sevük'ün sınıfta herkese şiir okuttuğunu ama sıra ona gelince atlayıp geçtiğini fark eden Özdemir Asaf parmak kaldırır ve sorar. Hocanın yanıtı: "Oğlum Özdemir, sen şiir değil şiirin canına okuyorsun." Bu anının gülünçlüğü, ilerleyen yıllarda ne denli yanıltıcı olduğunu şiirleri bir bir ispatlayacaktır.
Sana gitme demeyeceğim.
Üşüyorsun ceketimi al.
Günün en güzel saatleri bunlar.
Yanımda kal.
— Lavinia'dan
Attila İlhan 15 Haziran 1925 — Şair, Romancı, Senarist
Şair kişiliğinin yanında eleştirmen, roman ve deneme yazarı, senarist ve gazeteci olarak da bilinen Attila İlhan'ın pek bilinmeyen bir yanı, henüz lise öğrencisiyken sevdiği kıza yazdığı Nâzım Hikmet şiirleri yüzünden iki ay hapis yatmasıdır. Bu hikâyelerin izleri şiirlerine de sinmiştir.
"Sevdiğim şairdir. Çetin bir kadın var onun şiirinde. Ve astrakan bir şiir."
— Cemal Süreya, Attila İlhan içinNe olur, sabaha karşı rıhtımda seslendiğini duysam Pia'nın
Sırtında yoksul bir yağmurluk
Ellerini tutabilsem Pia'nın
Ölsem, eksiksiz ölürdüm
— Pia'dan
Ahmet Hamdi Tanpınar 23 Haziran 1901 — Roman, Deneme, Şiir
Tanpınar, şair kişiliğinden çok Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Beş Şehir gibi roman ve denemeleriyle tanınır. Cumhuriyet döneminin ilk öğretmenlerinden biri olarak da bilinen yazar, Maraş milletvekilliği de yapmıştır. Eserlerinde çocukken annesini kaybetmesinin derin izleri görülür.
"Ne Necib, ne Nâzım bu adamla mukayese edilebilir. Diğerleri onun yanında kapıcı bile olamaz."
— Cemil Meriç, Tanpınar içinTüm bu eserlerine rağmen kendini bir şair olarak gören Tanpınar'ın mezar taşında kendi dizesi yer alır: "Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında." Onu başka hiçbir söz bu kadar yalın ve güzel ifade edemezdi.
Edebiyat adına hep hüzünlü başlayan haziran ayının bize verdikleri de aslında bizden aldıkları kadar çok. Söz kalıyor, şiir kalıyor.
✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
🎧 Dilerseniz bu içeriği sesli olarak da dinleyebilirsiniz:
Yorumlar
Yorum Gönder
Siz bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yazarak katkıda bulunabilirsiniz.