Sennur Sezer Kimdir?
Eskişehir
İstanbul
Asıl adı Sennur Fatma Çelik olan Sennur Sezer, toplumcu gerçekçi şiirin 60 Kuşağı temsilcilerinden biri ve Türk şiirinin önde gelen kadın seslerinden biridir. Elli yıllık edebiyat hayatına on bir şiir kitabı, çok sayıda deneme, belgesel anlatı, çocuk kitabı ve derleme sığdıran Sezer; şiirinde ve yazılarında yurt ve dünya sorunlarını, emek mücadelesini ve bireyin toplumsal açmazlarını yalın bir dille dile getirdi.
Tersane memurluğundan yayınevi düzeltmenliğine, ansiklopedi redaktörlüğünden gazete yazarlığına uzanan çok katmanlı bir çalışma hayatı sürdüren Sezer; öykü yazarı Adnan Özyalçıner ile kurduğu birliktelikte hem aile hem edebî bir ortaklık inşa etti. Şiiri alanlara taşıdığı için Pir Sultan Abdal Dernekleri Edebiyat Ödülü'ne layık görülmesi, onun şiir anlayışının özünü en iyi özetleyen onurlardan biridir.
 |
| Sennur Sezer Kimdir? Hayatı |
Hayatı ve Ailesi
Sennur Sezer, 12 Haziran 1943'te Eskişehir'de doğdu. Babası Devlet Demiryolları teknisyenlerinden biriydi. Ev hanımı olan annesi, şiire ve müziğe duyduğu düşkünlükle çocuklarını da bu sanatlara yöneltti; ona okuma ve yazmayı evde bizzat öğretti. Bu erken eğitim sayesinde Sezer, ilkokula doğum yeri Eskişehir'de ikinci sınıftan başlayabildi.
1953'te Kasımpaşa Kadı Mehmet İlkokulu'nu, 1956'da Kasımpaşa Ortaokulu'nu tamamladı. İstanbul Kız Lisesi'ne başladığında ise lise ikinci sınıfta öğrenimini yarıda bıraktı. Bu erken kopuş, onu on altı yaşında iş hayatına atılmaya yöneltti.
1967'de öykü yazarı Adnan Özyalçıner ile evlendi. Bu birliktelikten Ayşe Bengi ve Ahmet Emre adında iki çocuğu oldu. Sezer ve Özyalçıner, yalnızca bir aile değil aynı zamanda edebî bir ortaklık da kurdular; Keloğlan ile Köse başta olmak üzere pek çok eseri birlikte kaleme aldılar.
İş Hayatı: Tersaneden Yayınevine
Sennur Sezer'in çalışma hayatı, dönemin emekçi kadın deneyimini olduğu gibi yansıtır. Bu çok katmanlı iş geçmişi, onun şiirindeki emek temalarının kuru bir gözlemden değil bizzat yaşanmış bir gerçeklikten geldiğini gösterir.
Şiir Anlayışı: Toplumcu Gerçekçilik ve Emeğin Sesi
Sennur Sezer'in edebî zevki, küçük yaşlarda annesinin etkisiyle şekillenmeye başladı. Hem iyi bir şiir okuru hem de defterlerine kendi şiirlerini yazan annesinin evindeki bu atmosfer, onun şiire bakışının ilk tohumlarını ekti.
Toplumcu Gerçekçilik
Sezer, 60 Kuşağı'nın toplumcu gerçekçi anlayışını benimseyen şairlerden biridir. Şiir ve yazılarında yurt ve dünya sorunlarını, emek mücadelesini ve bireyin toplumsal açmazlarını doğrudan ve yalın bir dille işledi. Bu anlayış onu süslü imgelerden çok, gerçeğin doğrudan aktarımına yöneltti.
Kadın ve Emek
Kadınların toplumsal konumu, ev içi emek ve görünmeyen iş, Sezer'in şiirinin sürekli dönüp durduğu temalardandır. 1980'de Ses dergisinin 8 Mart Ödülü'nü kazanmasının nedeni de kadınlar hakkındaki şiirleri ve yazılarıydı. Bu duyarlılık, onu yalnızca bir gözlemci değil aynı zamanda kadın mücadelesinin içinden yazan bir ses kıldı.
Sennur Sezer, dilde en yalın haliyle yaşayan şiirin peşinde. — Biyografya.com
Halk Kültürüne Açılan Kapı
Akdenizli şairlerin barış şiirlerini bir araya getirdiği Akdenizli Şiirler derlemesi ve on iki yazarla birlikte hazırladığı Benim Nasrettin Hocam kitabı, Sezer'in halk kültürüne ve uluslararası dayanışmaya verdiği önemi gösterir. Bu derlemecilik çalışmaları, onun bireysel şiirinin ötesinde topluluk hâlinde üretilen bir kültürel hafızaya da hizmet ettiğini ortaya koyar.
Başlıca Eserleri
📖 Şiir Kitapları
- Gecekondu 1964
- Yasak 1966
- Direnç 1977
- Sesimi Arıyorum 1982
- Kimlik Kartı (ilk üç kitap) 1983
- Bu Resimde Kimler Var 1986
- Afiş 1991
- Dilsiz Dengbej 2001
- Kirlenmiş Kâğıtlar 1999
- Akşam Haberleri 2006
- İzi Kalsın 2011
👧 Çocuk Edebiyatı
- Gerçeğin Masalı 1979
- Keloğlan ile Köse (A. Özyalçıner ile) —
- Pencereden Bakan Çocuk 1995
📚 Belgesel Anlatı ve Deneme
- Şiir Gündemi (deneme) 1995
- Türk Safosu Mihri Hatun 1997
- Osmanlı'da Fal ve Falnameler 1998
- İstanbul'un Taşı-Toprağı Altın (A. Özyalçıner ile) 1995
🤝 Derleme ve Ortak Çalışmalar
- Akdenizli Şiirler (derleme) —
- Benim Nasrettin Hocam (derleme) —
- Anadolu'dan Öyküler (A. Özyalçıner ile) 1995
- Ekmek Kavgası / Emek Öyküleri 1 1998
- Grev Bildirisi / Emek Öyküleri 2 —
Ödülleri ve Mirası
Sennur Sezer, elli yıllık edebiyat hayatı boyunca pek çok ödüle layık görüldü. 1980'de kadınlar hakkındaki şiirleri ve yazıları için Ses dergisi 8 Mart Ödülü'nü; 1987'de Bu Resimde Kimler Var ile Halil Kocagöz Şiir Ödülü'nü; 1990'da Adnan Özyalçıner ile birlikte yazdığı Keloğlan ile Köse için Sıtkı Dost Çocuk Edebiyatı Ödülü'nü kazandı.
1998'de "şiiri alanlara taşıdığı için" Pir Sultan Abdal Dernekleri Edebiyat Ödülü'ne, 2000'de Kirlenmiş Kâğıtlar ile Yunus Nadi Şiir Ödülü'ne, 2007'de Truva Kültür Sanat Ödülleri Şiir Ödülü'ne değer görüldü. 2000 yılında Fazıl Hüsnü Dağlarca ve Sunay Akın ile birlikte Oğuzkaan Koleji'nin "2000 yılı şiir ustaları" unvanını aldı.
Türkiye Yazarlar Sendikası, PEN Yazarlar Derneği ve Edebiyatçılar Derneği üyesi olan Sezer, Emek Partisi'nin kurucularından biri olarak da siyasi hayatın içinde aktif rol üstlendi. 7 Ekim 2015'te İstanbul'da hayatını kaybeden şair; toplumcu gerçekçi şiirin, emek edebiyatının ve kadın yazınının kalıcı bir sesi olarak Türk edebiyat tarihindeki yerini korumaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Sennur Sezer kimdir?
Sennur Sezer'in şiir anlayışı nasıldır?
Sennur Sezer kaç kitap yazmıştır?
Sennur Sezer hangi ödülleri aldı?
Sennur Sezer'in eşi kimdir?
Kaynaklar
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS). "Sennur Sezer". Ahmet Yesevi Üniversitesi. teis.yesevi.edu.tr
- Türk Edebiyatı Ansiklopedisi. "Sennur Sezer Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri". turkedebiyati.org
- Türkiye Yazarlar Sendikası. "Değerli Şair Yazar Sennur Sezer'i Kaybettik". Basın Duyurusu, 2015. turkiyeyazarlarsendikasi.org
- Evrensel Basım Yayın. Şiirin ve Umudun Yorulmaz İğnesi, Sennur Sezer. İstanbul, 2016.
- Sezer, Sennur. Bir Annenin Notları: Seçme Şiirler. İstanbul: Evrensel Basım Yayın, 2002.
Okuyucu Sesleri
Henüz yorum yapılmadı
Bu yazı için ilk yorumu sen yazmak ister misin?
Sen de Katıl
Yorum Gönder
Siz bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yazarak katkıda bulunabilirsiniz.