Tanzimat'ın Öncüsü · Türk Basınının Kurucusu · Yeniliğin Alfabesi
📍 İstanbul, 1826✦ Şair · Gazeteci · Çevirmen📰 Tercümân-ı Ahvâl · Tasvîr-i Efkâr🕊 13 Eylül 1871
Şinasi Kimdir?
Tam Adı
İbrahim Şinâsi
Doğum
1826 (tahminen) İstanbul
Ölüm
13 Eylül 1871 İstanbul
Dönemi
Tanzimat · Batılılaşma 19. yüzyıl Osmanlı edebiyatı
Şinasi Kimdir? Hayatı, Eserleri
İbrahim Şinâsi, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının ve Türk basınının öncüsüdür. Şair, gazeteci, çevirmen ve dil araştırmacısı kimliklerini taşıyan Şinasi; Osmanlı'nın ilk özel Türkçe gazetesini, Türk tiyatrosunun basıma hazır ilk eserini ve Osmanlı atasözlerinin ilk alfabetik derlemesini okuyucuya kazandırdı. Başta Nâmık Kemal ve Ebüzziyâ Tevfik olmak üzere Tanzimat neslinin önemli kalemlerini bir gazete çevresinde bir araya getiren kişi olarak da önem taşımaktadır.
Kendi şair kimliğinin geleneksel ölçütlere göre sınırlı kaldığını kabul eden eleştirmenler bile, onun gerçekleştirdiği içerik ve biçim değişikliklerini "yeniliğin alfabesi" olarak nitelendirmektedir. Sade Türkçeyi savunması, basın dilini dönüştürmesi, siyasal ve toplumsal kavramları şiire ve gazete diline yerleştirmesi, Batı edebiyatını Türkçeye aktarması — bunların her biri tek başına bir dönem açar. Şinasi bütün bu kırılmaları elli yıla sığmayan kısa bir ömürde gerçekleştirdi.
Hayatı ve Ailesi
İbrahim Şinâsi'nin doğum tarihi tartışmalıdır; ana kaynaklar 1826'yı (hicri 1242) öne sürmektedir. İstanbul'da doğdu. Babası, Şumnu kuşatması sırasında 1829'da şehit düşen Bolulu bir topçu yüzbaşısıydı; adının Mehmed Ağa olduğu tapu kayıtlarıyla doğrulanmıştır. Annesi Esma Hanım, annesini kaybetmeden önce Tophane Müşirliği'nde binbaşı rütbesiyle görevli biriyle evlendi; böylece Şinasi'nin üvey babası, onun Tophane kalemlerine girmesini sağladı.
Mahalle mektebinden sonra on beş yaşından önce girdiği Tophane kalemlerinde on yıl çalıştı; bu süreçte İbrahim Efendi'den Arapça ve klasik bilgiler, Mehmed Reşad'dan (eski adıyla Châteauneuf — Müslümanlığı kabul eden bir Fransız subayı) ise Fransızca öğrendi. Batı kültürü ve edebiyatını tanımasını da Reşad'a borçludur.
Paris'ten döndükten sonra 1858-59 yılları içinde Tiryal Sultan'ın sarayından Nâvekter Hanım ile evlendi. Ancak Şinasi'nin ikinci Paris seyahatinde yalnız kalan Nâvekter Hanım, Fuad Paşa'ya bir dilekçeyle başvurup kocasının geri getirilmesini istedi. Bu davranışı Şinasi tarafından onuruna dokunuşa yorum yapıldı ve geri döndüğünde eşini boşadı.
Paris Yılları
Şinasi'nin düşünce dünyasını ve sanat anlayışını belirleyen en önemli dönüşüm, Paris'te geçirdiği yıllara dayanmaktadır. Üç ayrı seyahatte toplam altı yılı aşan Paris ikameti, onun hem fikrî ufkunu hem de yazınsal kişiliğini şekillendirdi.
1849–1853
Birinci Paris seyahati. Mustafa Reşid Paşa'nın yönlendirmesiyle ve Sultan Abdülmecid'in izni ve maaş bağlamasıyla Paris'e gitti (Nisan 1849). Fontenay-aux-Roses'da bir kolejde iki yıl okudu. 25 Haziran 1851'de Société Asiatique'e üye kabul edildi — Kemal Efendi'den sonra bu kuruluşa giren ikinci Türk. Maliye eğitimine hazırlık olarak matematik ve tabii ilimler öğrenirken edebiyata yöneldi. Lamartine, Ernest Renan ve Littré ile tanıştı; Sacy ailesinin çevresine katıldı. Durûb-i Emsâl-i Osmâniyye'yi bu dönemde hazırlamaya başladı. Annesinin vefatı da bu yıllara (1852-53) rastlar.
1865–1867
İkinci Paris seyahati. Matbuat Nizamnâmesi'nin (1 Ocak 1865) ağır koşulları ve siyasi baskı ortamından kaçarak Paris'e geçti (Ocak-Şubat 1865). Bibliothèque Nationale'de büyük bir lügat çalışmasına yöneldi. Mustafa Fâzıl Paşa masraflarını karşıladı. Yeni Osmanlılar hareketine katılmayı reddetti; çalışmalarını sürdürdü. Sultan Abdülaziz'in Paris ziyaretinin (Temmuz 1867) ardından İstanbul'a döndü.
1867–1869
Üçüncü Paris seyahati. İstanbul'a dönerken bir süre Peşte'de kaldı, Macar dil bilginleri ve şarkiyatçılarla görüştü. Paris'e giderek aynı çalışma havası içinde Kāmûs-ı Osmânî üzerinde yoğunlaştı. 1869 yılı sonunda İstanbul'a kesin dönüşünü yaptı.
Gazetecilik: İlklerin Kurucusu
Şinasi'nin Türk basın tarihindeki yeri, iki ayrı gazete üzerinden değerlendirilmelidir. Her ikisi de dönemin medya ortamını kökten dönüştürdü.
Tercümân-ı Ahvâl (1860)
1860 yılında imtiyazı Âgâh Efendi adına alınan Tercümân-ı Ahvâl, 22 Eylül 1860'ta çıkmaya başladı ve Osmanlı'nın ilk özel Türkçe gazetesi oldu. İlk 24 sayıda Âgâh Efendi ile birlikte yayımladı. Gazetenin ilk sayısında "Mukaddime" başlıklı önsözde halkın kolayca anlayabileceği bir nesir dilinin gerekliliğini savundu. Aynı sayıda "tefrika" ve "abone" kavramlarını gazetecilik diline taşıdı; Şair Evlenmesi'ni tefrika etti. Takvîm-i Vekāyi ve Cerîde-i Havâdis'ten farklı olarak gazetede yeni bir tertip, yeni bir dil ve yeni bir içerik anlayışı denedi.
Tasvîr-i Efkâr (1862)
Tercümân-ı Ahvâl'den ayrılarak Nisan 1861'de kendi gazetesi için başvuruda bulundu. Teknik altyapıyı oluşturmak için on üç ay yorucu bir çalışma içine girdi; harf sayısını 500-600'den 112'ye indiren yeni bir dizgi sistemi geliştirdi. 27 Haziran 1862'de Tasvîr-i Efkâr'ın ilk sayısı yayımlandı. Nâmık Kemal gazetenin çıkışından dört ay sonra, Ebüzziyâ Tevfik ise 1864'te katıldı. Şinasi, eleştirici tutumu ve imalarıyla hükümeti rahatsız ederek 4 Temmuz 1863'te sultan iradesiyle memuriyetten ihraç edildi. Buna rağmen gazetecilik hayatını sürdürdü; "Mebhûsetün anhâ" tartışmasında dil konusundaki tutarlı ve cesur tutumunu kamuoyuna ispat etti.
Teşekkür edilecek olan, ağır bir lütuf olacaktır ki halkın kolayca anlayabileceği bir nesir dilini edebiyatımızda hayata geçirebilelim.
— Şinasi, Tercümân-ı Ahvâl Mukaddimesi (1860)
Edebî Anlayışı ve Şiir Dünyası
Şinasi, geleneksel ölçütlere göre üstat sayılabilecek bir şair değildir; kaynaklardan bazıları bunu açıkça belirtir. Bununla birlikte gerçekleştirdiği içerik ve biçim yenilikleri, kendisini kusurlu bir şair değil bilinçli bir yenilikçi olarak tarihte sağlamlaştırır.
Dil Sadeleşmesi
Mustafa Reşid Paşa ve çevresinin yazışma dilinde başlattığı sadeleşme çığırını şiire, gazete diline ve geniş anlamıyla edebiyata Şinasi uyguladı. "Mebhûsetün anhâ" dil tartışmasında Arap ve Fars kökenli sözcüklerin Türkçe gramer kurallarına uydurulması gerektiğini savundu; bu görüş sonraki yüzyılın dil tartışmalarının da özünü oluşturacaktır.
Şiirde Siyasal ve Toplumsal İçerik
Mustafa Reşid Paşa kasidelerinde tanzimat, millet, kanun, medeniyet, hürriyet gibi siyasal kavramları Türk şiirine taşıdı; olaylara dayanan bir methiye anlayışı geliştirdi. Bu siyasal şiir anlayışı kendisinden öncekilerden ve çağdaşlarının büyük çoğunluğundan belirgin biçimde ayrılmaktadır.
Münâcât ve Deizm
Divançesine na't yazmadı; İslam peygamberinden hiç söz etmedi. "Münâcât"ında Allah'ın varlığına ve büyüklüğüne inancını dile getirirken geleneğin dışına çıktı. Bu tavır, araştırmacıların bir bölümünün onu tabii din müntesibi ya da deist olarak yorumlamasına yol açmıştır. Hz. Peygamber için kullanılagelen kavramları Reşid Paşa'yı övmek amacıyla kullanması, laikleştirici bir söylemin de göstergesi olarak okunmaktadır.
Şiire Başlık Koymak ve Yeni Uygulama
Şiirlerine bağımsız birer başlık koyması, Türk edebiyatı için yeni bir uygulamadır. "Arz-ı Muhabbet" adlı şiirinde kadına geleneksel mazmunun dışında gerçek ve doğal bir kimlik verdi. Manzum atasözleri ve hayvan masalları da onun edebiyat anlayışının ayrılmaz parçalarıdır.
Batı Şiirinden Çeviriler
Racine, Lamartine, La Fontaine, Gilbert ve Fénelon'dan yaptığı şiir çevirilerini Tercüme-i Manzûme'de (1859) bir araya getirerek Türk okuyucusunun dikkatini Batı şiir dünyasına çekti. Bu, söz konusu alanda Türk edebiyatının ilk sistematik girişimidir.
Şinasi, 13 Eylül 1871'de beyin hastalığına yenik düştü; Ayas Paşa Mezarlığı'ndaki kabri sonraki yıllarda yapılan inşaatlar sırasında kayboldu. Elli yılı aşmayan yaşamına, Türk edebiyatı ve basın tarihinin temel taşlarını koyan onlarca ilk sığdırdı.
Bu ilklerin toplamı şöyle özetlenebilir: İlk özel Türkçe gazete, ilk tefrika ve abone uygulaması, Batı tarzında ilk tiyatro eseri, Fransız şiirinden ilk sistematik çeviriler, Osmanlı atasözlerinin ilk alfabetik ve karşılaştırmalı derlemesi, şiirde siyasal kavramların ilk sistematik kullanımı, şiirlere bağımsız başlık koyma geleneği.
Nâmık Kemal, Ebüzziyâ Tevfik ve Tanzimat neslinin pek çok kalemi Tasvîr-i Efkâr çevresinde yetişti. Şinasi'nin sade dil savunuculuğu, Servet-i Fünun'dan Cumhuriyet'e uzanan dil tartışmalarının habercisiydi. Ahmet Hamdi Tanpınar onu "Türk edebiyatında kırılma noktası" olarak tanımlarken bu birikimin ağırlığını da dile getirmiş oldu.
Sık Sorulan Sorular
Şinasi kimdir?
İbrahim Şinâsi (1826-1871), Tanzimat dönemi Türk edebiyatının ve Türk basınının öncüsüdür. İlk özel Türkçe gazete olan Tercümân-ı Ahvâl'in (1860) ve ardından kendi yayın organı Tasvîr-i Efkâr'ın (1862) kurucusudur. Türk tiyatrosunun basıma hazır ilk eseri Şair Evlenmesi'nin, Fransız şiirinden ilk sistematik çevirilerin ve Osmanlı atasözlerinin ilk derlemesinin sahibidir.
Şinasi'nin Türk edebiyatına katkıları nelerdir?
Şinasi, Türk edebiyatına pek çok ilki kazandırdı: İlk özel Türkçe gazete, ilk Türk tiyatro eseri, Batı şiirinin ilk sistematik çevirileri, atasözlerinin ilk alfabetik derlemesi, "tefrika" ve "abone" gibi gazetecilik kavramları. Şiirde siyasal ve toplumsal içeriği öne çıkardı; dilde sadeleşmeyi savundu ve yeni bir nesir dili kurdu.
Şair Evlenmesi nedir?
Şair Evlenmesi (1860), Şinasi'nin görücü usulüyle evlenmenin sakıncalarını ele alan tek perdelik komedidir. Türk edebiyatının metne dayalı ve basılmış ilk tiyatro eseridir. Tercümân-ı Ahvâl gazetesinin 2-5. sayılarında tefrika edilmiş, ardından kitap olarak yayımlanmıştır. Dilinin sadeliği ve sahneye konabilirliğiyle uzun yıllar rakipsiz kalmıştır.
Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvîr-i Efkâr gazeteleri nelerdir?
Tercümân-ı Ahvâl (22 Eylül 1860), Şinasi'nin Âgâh Efendi ile birlikte çıkardığı Osmanlı'nın ilk özel Türkçe gazetesidir. Şinasi 24. sayıdan sonra ayrılarak Tasvîr-i Efkâr'ı (27 Haziran 1862) kendi başına kurdu. Tasvîr-i Efkâr, Nâmık Kemal ve Ebüzziyâ Tevfik gibi dönemin en önemli kalemlerinin yetiştiği bir okul işlevi gördü.
Şinasi Paris'te ne öğrendi?
Şinasi 1849'da Paris'e giderek yaklaşık iki yıl bir kolejde öğrenim gördü. Maliye eğitimine hazırlık olarak matematik ve tabii ilimler öğrenirken edebiyat ilgisi derinleşti. Société Asiatique'e üye oldu, Lamartine, Ernest Renan, Littré ve Sacy ailesiyle ilişki kurdu. Bu yıllar hem Fransızca edebiyatı Türkçeye aktarma düşüncesini hem de Durûb-i Emsâl çalışmasını şekillendirdi.
Kaynaklar
Kahraman, Alim. "Şinâsi". TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 39, s. 166-169. İstanbul: TDV İSAM, 2010. islamansiklopedisi.org.tr
Şinasi Kimdir?
İstanbul
İstanbul
19. yüzyıl Osmanlı edebiyatı
İbrahim Şinâsi, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının ve Türk basınının öncüsüdür. Şair, gazeteci, çevirmen ve dil araştırmacısı kimliklerini taşıyan Şinasi; Osmanlı'nın ilk özel Türkçe gazetesini, Türk tiyatrosunun basıma hazır ilk eserini ve Osmanlı atasözlerinin ilk alfabetik derlemesini okuyucuya kazandırdı. Başta Nâmık Kemal ve Ebüzziyâ Tevfik olmak üzere Tanzimat neslinin önemli kalemlerini bir gazete çevresinde bir araya getiren kişi olarak da önem taşımaktadır.
Kendi şair kimliğinin geleneksel ölçütlere göre sınırlı kaldığını kabul eden eleştirmenler bile, onun gerçekleştirdiği içerik ve biçim değişikliklerini "yeniliğin alfabesi" olarak nitelendirmektedir. Sade Türkçeyi savunması, basın dilini dönüştürmesi, siyasal ve toplumsal kavramları şiire ve gazete diline yerleştirmesi, Batı edebiyatını Türkçeye aktarması — bunların her biri tek başına bir dönem açar. Şinasi bütün bu kırılmaları elli yıla sığmayan kısa bir ömürde gerçekleştirdi.
Hayatı ve Ailesi
İbrahim Şinâsi'nin doğum tarihi tartışmalıdır; ana kaynaklar 1826'yı (hicri 1242) öne sürmektedir. İstanbul'da doğdu. Babası, Şumnu kuşatması sırasında 1829'da şehit düşen Bolulu bir topçu yüzbaşısıydı; adının Mehmed Ağa olduğu tapu kayıtlarıyla doğrulanmıştır. Annesi Esma Hanım, annesini kaybetmeden önce Tophane Müşirliği'nde binbaşı rütbesiyle görevli biriyle evlendi; böylece Şinasi'nin üvey babası, onun Tophane kalemlerine girmesini sağladı.
Mahalle mektebinden sonra on beş yaşından önce girdiği Tophane kalemlerinde on yıl çalıştı; bu süreçte İbrahim Efendi'den Arapça ve klasik bilgiler, Mehmed Reşad'dan (eski adıyla Châteauneuf — Müslümanlığı kabul eden bir Fransız subayı) ise Fransızca öğrendi. Batı kültürü ve edebiyatını tanımasını da Reşad'a borçludur.
Paris'ten döndükten sonra 1858-59 yılları içinde Tiryal Sultan'ın sarayından Nâvekter Hanım ile evlendi. Ancak Şinasi'nin ikinci Paris seyahatinde yalnız kalan Nâvekter Hanım, Fuad Paşa'ya bir dilekçeyle başvurup kocasının geri getirilmesini istedi. Bu davranışı Şinasi tarafından onuruna dokunuşa yorum yapıldı ve geri döndüğünde eşini boşadı.
Paris Yılları
Şinasi'nin düşünce dünyasını ve sanat anlayışını belirleyen en önemli dönüşüm, Paris'te geçirdiği yıllara dayanmaktadır. Üç ayrı seyahatte toplam altı yılı aşan Paris ikameti, onun hem fikrî ufkunu hem de yazınsal kişiliğini şekillendirdi.
Gazetecilik: İlklerin Kurucusu
Şinasi'nin Türk basın tarihindeki yeri, iki ayrı gazete üzerinden değerlendirilmelidir. Her ikisi de dönemin medya ortamını kökten dönüştürdü.
Tercümân-ı Ahvâl (1860)
1860 yılında imtiyazı Âgâh Efendi adına alınan Tercümân-ı Ahvâl, 22 Eylül 1860'ta çıkmaya başladı ve Osmanlı'nın ilk özel Türkçe gazetesi oldu. İlk 24 sayıda Âgâh Efendi ile birlikte yayımladı. Gazetenin ilk sayısında "Mukaddime" başlıklı önsözde halkın kolayca anlayabileceği bir nesir dilinin gerekliliğini savundu. Aynı sayıda "tefrika" ve "abone" kavramlarını gazetecilik diline taşıdı; Şair Evlenmesi'ni tefrika etti. Takvîm-i Vekāyi ve Cerîde-i Havâdis'ten farklı olarak gazetede yeni bir tertip, yeni bir dil ve yeni bir içerik anlayışı denedi.
Tasvîr-i Efkâr (1862)
Tercümân-ı Ahvâl'den ayrılarak Nisan 1861'de kendi gazetesi için başvuruda bulundu. Teknik altyapıyı oluşturmak için on üç ay yorucu bir çalışma içine girdi; harf sayısını 500-600'den 112'ye indiren yeni bir dizgi sistemi geliştirdi. 27 Haziran 1862'de Tasvîr-i Efkâr'ın ilk sayısı yayımlandı. Nâmık Kemal gazetenin çıkışından dört ay sonra, Ebüzziyâ Tevfik ise 1864'te katıldı. Şinasi, eleştirici tutumu ve imalarıyla hükümeti rahatsız ederek 4 Temmuz 1863'te sultan iradesiyle memuriyetten ihraç edildi. Buna rağmen gazetecilik hayatını sürdürdü; "Mebhûsetün anhâ" tartışmasında dil konusundaki tutarlı ve cesur tutumunu kamuoyuna ispat etti.
Edebî Anlayışı ve Şiir Dünyası
Şinasi, geleneksel ölçütlere göre üstat sayılabilecek bir şair değildir; kaynaklardan bazıları bunu açıkça belirtir. Bununla birlikte gerçekleştirdiği içerik ve biçim yenilikleri, kendisini kusurlu bir şair değil bilinçli bir yenilikçi olarak tarihte sağlamlaştırır.
Dil Sadeleşmesi
Mustafa Reşid Paşa ve çevresinin yazışma dilinde başlattığı sadeleşme çığırını şiire, gazete diline ve geniş anlamıyla edebiyata Şinasi uyguladı. "Mebhûsetün anhâ" dil tartışmasında Arap ve Fars kökenli sözcüklerin Türkçe gramer kurallarına uydurulması gerektiğini savundu; bu görüş sonraki yüzyılın dil tartışmalarının da özünü oluşturacaktır.
Şiirde Siyasal ve Toplumsal İçerik
Mustafa Reşid Paşa kasidelerinde tanzimat, millet, kanun, medeniyet, hürriyet gibi siyasal kavramları Türk şiirine taşıdı; olaylara dayanan bir methiye anlayışı geliştirdi. Bu siyasal şiir anlayışı kendisinden öncekilerden ve çağdaşlarının büyük çoğunluğundan belirgin biçimde ayrılmaktadır.
Münâcât ve Deizm
Divançesine na't yazmadı; İslam peygamberinden hiç söz etmedi. "Münâcât"ında Allah'ın varlığına ve büyüklüğüne inancını dile getirirken geleneğin dışına çıktı. Bu tavır, araştırmacıların bir bölümünün onu tabii din müntesibi ya da deist olarak yorumlamasına yol açmıştır. Hz. Peygamber için kullanılagelen kavramları Reşid Paşa'yı övmek amacıyla kullanması, laikleştirici bir söylemin de göstergesi olarak okunmaktadır.
Şiire Başlık Koymak ve Yeni Uygulama
Şiirlerine bağımsız birer başlık koyması, Türk edebiyatı için yeni bir uygulamadır. "Arz-ı Muhabbet" adlı şiirinde kadına geleneksel mazmunun dışında gerçek ve doğal bir kimlik verdi. Manzum atasözleri ve hayvan masalları da onun edebiyat anlayışının ayrılmaz parçalarıdır.
Batı Şiirinden Çeviriler
Racine, Lamartine, La Fontaine, Gilbert ve Fénelon'dan yaptığı şiir çevirilerini Tercüme-i Manzûme'de (1859) bir araya getirerek Türk okuyucusunun dikkatini Batı şiir dünyasına çekti. Bu, söz konusu alanda Türk edebiyatının ilk sistematik girişimidir.
Başlıca Eserleri
📖 Şiir ve Çeviri
(Fransız şiirinden çeviriler) 1859
(Dîvân-ı Şinâsî) 1862, 1870
🎭 Tiyatro
(tek perdelik komedi) 1860
📚 Derleme ve Araştırma
(atasözleri derlemesi) 1863, 1870
(tamamlanmadı) —
("tı"ya kadar, ele geçmedi) —
📰 Gazeteler
(Âgâh Efendi ile) 1860–1861
(kendi gazetesi) 1862–1865
Mirası: Yeniliğin Alfabesi
Şinasi, 13 Eylül 1871'de beyin hastalığına yenik düştü; Ayas Paşa Mezarlığı'ndaki kabri sonraki yıllarda yapılan inşaatlar sırasında kayboldu. Elli yılı aşmayan yaşamına, Türk edebiyatı ve basın tarihinin temel taşlarını koyan onlarca ilk sığdırdı.
Bu ilklerin toplamı şöyle özetlenebilir: İlk özel Türkçe gazete, ilk tefrika ve abone uygulaması, Batı tarzında ilk tiyatro eseri, Fransız şiirinden ilk sistematik çeviriler, Osmanlı atasözlerinin ilk alfabetik ve karşılaştırmalı derlemesi, şiirde siyasal kavramların ilk sistematik kullanımı, şiirlere bağımsız başlık koyma geleneği.
Nâmık Kemal, Ebüzziyâ Tevfik ve Tanzimat neslinin pek çok kalemi Tasvîr-i Efkâr çevresinde yetişti. Şinasi'nin sade dil savunuculuğu, Servet-i Fünun'dan Cumhuriyet'e uzanan dil tartışmalarının habercisiydi. Ahmet Hamdi Tanpınar onu "Türk edebiyatında kırılma noktası" olarak tanımlarken bu birikimin ağırlığını da dile getirmiş oldu.
Sık Sorulan Sorular
Şinasi kimdir?
Şinasi'nin Türk edebiyatına katkıları nelerdir?
Şair Evlenmesi nedir?
Tercümân-ı Ahvâl ve Tasvîr-i Efkâr gazeteleri nelerdir?
Şinasi Paris'te ne öğrendi?
Kaynaklar
✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
🎧 Dilerseniz bu içeriği sesli olarak da dinleyebilirsiniz:
Yorumlar
Yorum Gönder
Siz bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yazarak katkıda bulunabilirsiniz.