Şiir Rafım
tarihinde yazıldı.
Şairler, Eray Canberk — Şiir Analizi ve İncelemesi
büyümeyen şair
sen seni bil
| Şiir |
|---|
| Şairler |
| Şair (yaşam yılları) |
| Eray Canberk (d. 1940) |
| Konu |
| Şairler arasındaki saygı ve ustalık ilişkisini, övünen ve kendini ölçüsüz konumlandıran şair tipini ironik bir dille eleştiren, şaire kendini bilmesini öğütleyen bir şiir. |
| Edebi Dönem |
| Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl (Cumhuriyet dönemi Türk şiiri, 1960 kuşağı) |
| Tematik Odak |
| Şairlik tavrı, alçakgönüllülük, tafra ve gösteriş, kendini bilme, eleştiri ve hesap sorma |
| Kaynak |
| Yüreğin Burkulduğu Zaman, 1983, s. 24-26 |
Analitik Notlar
Şiir, kısa ve kesik dizelerle ilerleyen, aralarında bilinçli boşluklar bırakılmış bir yapıya sahiptir. Noktalama neredeyse hiç kullanılmaz; bu, konuşma dilinin akışını ve tonunu öne çıkarır. "Saygıyla anılır bazıları / bazıları sevgiyle" dizelerindeki yinelenen "bazıları" sözcüğü, şairleri kategorilere ayıran bir sayım ritmi kurar. "övünme tafra gösteri" dizesi ise fiil kullanmayan, üç adlı bir yığılmayla kendi içinde sert bir ses ve ritim yaratır. "sen seni bil / sen seni" dizelerinde tekrar, öğüdü bir tür ısrara ve yarım kalmış bir cümleye dönüştürür; "bil" fiilinin ikinci tekrarda düşmesi, söylenmeyenin okurun payına bırakılması anlamına gelir. Bu, Nur Bulum'un söyleşi girişinde Canberk şiiri için andığı "söylenmeyenlerin önemi" vurgusuyla da uyum içindedir.
İmge düzeyinde şiir, üç ayrı şair figürü çizer: saygıyla ve sevgiyle anılan ustalar, övünüp gösteri yapanlar ve "benden öncesi yoktu / benden sonrası da" diyen kibirli ses. Üçüncü figürün sözü, "diyeler" ile bir dolaylı aktarım kılığına sokulur ve şiirin konuşanı o kişiyi doğrudan adlandırmaz. "ey yaşlanıp da / büyümeyen şair" dizeleri ise şiirin merkezindeki seslenmedir; yaşlanmak ile büyümek arasındaki ayrım, yıllarla olgunluğun aynı şey olmadığını belirtir. "Sigaya çekmek" deyimi, bir hesap sorma ve yargılama eylemine işaret eder; şiirde bu yargılama yetkisinin, kendileri sigaya çekilmemiş olanlarda olduğu ironik biçimde belirtilir. Parantez benzeri tireler arasındaki "- bizden söylemesi -" notu, söylenenin dostça bir uyarı olduğunu, bir meydan okuma olmadığını imler.
Şiirin yazıldığı 1981 tarihi ve Yüreğin Burkulduğu Zaman kitabı içindeki yeri düşünüldüğünde, "Şairler" Canberk'in şiir ve şair üzerine düşünen yönünün şiire yansıması olarak okunabilir. Kullanıcının verdiği biyografik metin, şairin bu konuları sonradan Şiir ve Şair Üzerine Aykırı Düşünceler (1992) ve Şiir Yazıları (2005) kitaplarında da ele aldığını belirtir. Aynı metinde Canberk'in Behçet Necatigil'in "bütün şiir emeğine gösterdiği saygı"yı ve Cemal Süreya'nın adı sanı bilinmeyen şairlere ilgisini kendisi için önemli saydığı aktarılır; şiirdeki "saygıyla anılır bazıları" dizesi bu tutumla yan yana düşünülebilir. Ayrıca şiirin gösterişsiz, yalın ve bağırıp çağırmayan dili, Gülsüm Cengiz'in aktarılan değerlendirmesindeki "arı, duru ve yerinde kullanılmış sözcükler" saptamasına uygun düşer. Bu okuma bir yorumdur; şiirin belirli bir kişiye gönderme yapıp yapmadığı metinden anlaşılmamaktadır.
 |
| Şairler - Eray Canberk |
Saygıyla anılır bazıları
bazıları sevgiyle
ustalarım kimi
bazıları var
övünme tafra gösteri
benden öncesi yoktu
benden sonrası da
diyeler
ne çıkar
belli hepsinin yeri
ey yaşlanıp da
büyümeyen şair
sen seni bil
sen seni
- sigaya çekilmedin -
seni sigaya çeker
sigaya çekilmeyenler
- bizden söylemesi -
1981
Eray Canberk — Şairin Portresi
Tam adı Mehmet Eray Canberk olan şair İstanbul'da dünyaya geldi. TEİS'e göre doğum tarihi nüfus kaydında 14 Mart 1940 olarak geçer; ancak başlık bölümünde doğum tarihi 14 Kasım 1940 olarak yazılmıştır. Bu çelişki nedeniyle yalnızca doğum yılı (1940) kesindir. Annesi Asude Hanım, babası subay-öğretmen Osman Nuri Canberk'tir; ressam Güray Canberk'in kardeşidir. Mehmet Eray, Mehmet Tuncay, Akay Tekhan, Işık Horasanlı, Gülsüm Talay, Aydın Ergü ve Güngör Songür imzalarını da kullanmıştır.
Aksaray 1. İlkokul, Gedikpaşa Ortaokulu ve Haydarpaşa Lisesini bitirdi (1958). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü ile İstanbul Yüksek Öğretmen Okulundaki öğrenimini yarıda bıraktı. İki yıl köy öğretmenliği (1964-1966) yaptı, Yeni Gerçek dergisinin yayın kurulunda yer aldı (1967-1968), 1969-1975 arasında ilkokul öğretmenliği, 1975-1981 arasında yayıncılık yaptı. Afşar Timuçin ile Kavram Yayınevini kurdu, sonra kendi kurduğu Alan Yayınevini yönetti. Toplumsal gerçekçi anlayışı benimsedi; başlangıçta Garip Akımı'ndan etkilendi, sonra İkinci Yeni'ye karşı çıktı. Behçet Necatigil, Cemal Süreya ve Afşar Timuçin'in etkisini anar.
İlk şiir kitabı Kuytu Sular (1969), ardından Yüreğin Burkulduğu Zaman (1983) ve şiirlerini topladığı Eskimiş Yalnızlığa (1992) yayımlandı. 1960'tan 2010'a kadarki şiirlerini topladığı Kent Kırgını (2011) ile 2012 Behçet Necatigil Şiir Ödülü'nü aldı; 2010'da Troya Kültür-Sanat Ödülleri'nin Edebiyat Ödülü'ne de değer görülmüştü. Şiir ve Şair Üzerine Aykırı Düşünceler (1992) ve Şiir Yazıları (2005) şiir üzerine yazılarını içerir; Prévert, Desnos, Éluard, Machado ve başka şairlerden çeviriler yaptı. Şair hâlen İstanbul'da yaşamaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Şairler şiiri hangi kitaptan alınmıştır?
Şiir, Eray Canberkin Yüreğin Burkulduğu Zaman (1983) adlı kitabının 24-26. sayfalarında yer almaktadır. Şiirin altında 1981 tarihi bulunur.
Şairler şiirinin konusu nedir?
Şiir, şairler arasındaki saygı, ustalık, övünme ve kendini bilme meselesini ironik bir dille işler; kendini herkesin önüne koyan tafralı şaire ve sigaya çekilmeyenlerin yargı yetkisine değinir.
Eray Canberk kimdir?
Eray Canberk, 1940 doğumlu şair, çevirmen, yazar ve yayıncıdır. Toplumcu gerçekçi bir çizgide yazmış, Kent Kırgını kitabıyla 2012 Behçet Necatigil Şiir Ödülünü almıştır.
- Yüreğin Burkulduğu Zaman, s. 24-26
- TEİS — Canberk, Eray
- Vikipedi — Eray Canberk
- Türk Edebiyatı — Eray Canberk
Şiir Rafım'ın Okur-Yazar Ailesine Katıl 📖 Şairler - Eray Canberk Şiir Analizi ve İncelemesi
İpucu: Yazıdan bir bölüm veya mısra seçip alıntı olarak yorumuna ekleyebilirsin.
Okur Görüşleri
Henüz yorum yapılmadı
Bu yazı için ilk yorumu sen yazmak ister misin?
Yorum Gönder