Hasan Hüseyin Korkmazgil Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Hasan Hüseyin Korkmazgil Kimdir? Hasan Hüseyin Korkmazgil'in Hayatı ve Eserleri. Doğum: 4 Mart 1927 Ölüm: 26 Şubat 1984 Toplumcu-gerçekç...

Hasan Hüseyin Korkmazgil Kimdir?

Hasan Hüseyin Korkmazgil'in Hayatı ve Eserleri.

Doğum: 4 Mart 1927

Ölüm: 26 Şubat 1984

Toplumcu-gerçekçi şiirin önde gelen temsilcilerinden biri olan Türk şairdir.

Hasan Hüseyin Korkmazgil'in Hayatı

4 Mart 1927’de işçi Şükrü Bey ve ev emekçisi Gülşan Hanım'ın sekiz çocuğundan biri olarak Sivas'ın Gürün ilçesinde doğdu.

ben işçi çocuğuyum evlâdım
demiryolu atelyesi işçilerinden
emekli şükrü’nün oğluyum
ekmekle doydu karnım
ekmekle avutuldum
ekmekle korkutuldum
sen sofraya havyar da koysan kuzu kızartması da
önce ekmeğe varır elim
çilemin adı benim
ekmek kavgası
hiçbir şey istemedim şu dünyada kendim için
ne köşk ne araba ne para
tükürmüşsem içine
senin tapındığın o sıfatların
satıyorsam emeğimi yok pahasına
ben işçi çocuğuyum evlâdım
benim dâvam başka dâva

İlkokulu memleketinde bitirdikten sonra parasız yatılı olarak önce Niğde Ortaokulu’na, daha sonra Adana Erkek Lisesi’ne gitti. Lisenin ardından Çapa Eğitim Enstitüsü’ne kabul edildi. Buradan Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü’ne nakledilen şair, 1950’de mezun oldu.

İlk olarak Kahramanmaraş’ta Afşin Ortaokulu’na Türkçe ve müzik öğretmeni olarak atandı. 20 Ağustos 1950’de sürgün edildiği Göksun Ortaokulu’nda 6 ay kadar çalıştı. Burada, 15 Mart 1951’de tutuklandı. Anayasanın 141 ve 142. maddeleriyle Elbistan Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanan şair, yedi ay yirmi beş gün ağır hapis ve kamu haklarından men cezasına çarptırıldı. Bu nedenle askerliğini 2 yıl er olarak yaptı.

Hasan Hüseyin, 1960’a kadar yaklaşık 9 yılını Sivas ve Gürün’de geçirdi. Bu süre içerisinde arzuhâlcilik, tabelacılık, dava vekilliği, ressamlıkla geçimini sağladı.

Sanat yazılarını bırakmadı; şiirler, gülmece öyküleri, radyo oyunları yazmaya devam etti. Karikatür ve Taş Karikatür dergilerinde gülmece yazılarını yayımladı.

27 Mayıs 1960 ihtilaliyle Ankara’ya gitti, gazetecilik yaptı. 11 Haziran 1964’te, Uşak Lisesi edebiyat öğretmenlerinden Azime Karabulut ile evlenen çiftin Temmuz isimli bir de çocukları oldu.

1970’ten sonra yoğun bir çalışma temposuna giren şair, bu tarihten sonra ölümüne kadar kendisini tamamen yazmaya verdi.

Düşmeye bağlı olarak beyin kanaması geçirip 376 gün süren yatağa bağlı ağır hastalığının sonunda 26 Şubat 1984 Pazar günü vefat etti.

Edebi Hayatı

Şiire, Erzincan depreminde ölenler için hece ölçüsüyle ağıtlar yazarak (1939-40) başladı.

Lise yıllarında ise şiir onun için vazgeçilmez bir tutku olmuştu. Hece ve aruz ölçüleriyle şiir denemeleri yaptı.

Ağustos Şiiri başlıklı ilk şiiri 1959 yılında Dost dergisinde çıkmıştı. O tarihten itibaren Dost (1959-66), Yelken (1959-64), Varlık (1960), İmece (1961), Ataç (1962-63), Yön (1962), Sosyal Adalet (1963-65) ve Gelecek (1971-72) dergilerinde çok sayıda şiir ve yazısı yayımlandı. Yine bu yıllarda mizahî hikâyeler yazıp yayımladı.

Kavel (1963) adlı ilk şiir kitabıyla 1964 Yeditepe Şiir Armağanını, Kızılkuğu (1971) ile TRT’nin 1970 yılında açtığı sanat yarışmalarında Şiir Başarı Ödülünü, Filizkıran Fırtınası (1981) ile 1981 Ömer Faruk Toprak ve Nevzat Üstün şiir ödüllerini aldı.

İlk kitabı Kavel adını, işçileri başarılı bir grev yapan bir fabrikanın adından aldı. Bu kitapta emekçi halklara olan sevgisini açığa vurdu.

Şiirlerinde, İkinci Yeni şairleri gibi deformasyon tekniğini ve bazı biçimsel açılımları kullanırken, onda Nâzım Hikmet ve Attilâ İlhan gibi şairlerin etkileri de görülür.

İkinci kitabı olan Temmuz Bildirisi’nde (1965) de ilk kitabı gibi toplumsal olaylarla bireysel duyarlıklar, doğa ve insan sevgisi iç içe geçmiştir.

Sonraki kitabı Kızılırmak’ta (1966); “...şairin derin duyarlılığı, gür sesi, geniş soluğu, renkli hayali, işlek Türkçesi ile diyalektik bir görüş ve insancıl bir bakışa yaslanan hayat ve tabiat sevgisi, barış ve özgürlük tutkusu, devrim ve bağımsızlık özlemi birbiriyle kaynaşarak etkili bir bileşim meydana getirirler. Bu lirik birleşimin düzeyi yalnızca H. Hüseyin için değil, son dönem toplumcu şiinimiz için de bir aşamadır.” (Asım Bezirci)

Hasan Hüseyin, şiirin somut olduğunu ısrarla belirtir ve bu anlayışını da şu sözlerle dile getirir: “Yıllardır yazar, çizer, söylerim: Bilineni bilinmeze, görüneni görünmeze, duyulanı duyulmaza, kısacası, somutu soyuta itme değildir şiir’in işi. Tam tersi: Bilinmezi bilinir, görünmezi görünür, duyulmazı duyulur, duyumsanmazı duyumsanır, algılanmazı algılanabilir yapmaktadır.”

Ödülleri:

1964 Yeditepe Şiir Armağanı’nı Kavel ile,
1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması Başarı Ödülü’nü Kızılkuğu ile,
1981 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü’nü Filizkıran Fırtınası ile,
1981 Nevzat Üstün Şiir Ödülü’nü Filizkıran Fırtınası ile kazandı.

Hasan Hüseyin Korkmazgil'in Eserleri

Şiir, öykü, seyahat kitabı, çocuk romanı ve derleme kitapları yazan Hasan Hüseyin’in yayımlanmış toplam 26 kitabı vardır. Bunlardan 15’i şiir, 5’i çocuk romanı, 3’ü siyasi mizah öyküsü, 1'i gezi notları, 2’si de arkadaşı Bedrettin Cömert’in yazı ve şiirlerinin derlenmesinden oluşur.

Şiir:

Kavel (1964)
Temmuz Bildirisi (1965)
Kızılırmak (1966)
Kızıl Kuğu (1971)
Ağlasun Ayşafağı (1972)
Oğlak (1972)
Acıyı Bal Eyledik (1973)
Kelepçemin Karasında Bir Ak Güvercin (1974)
Koçero Vatan Şairi (1976)
Haziran’da Ölmek Zor (1977)
Acılara Tutunmak (1981)
Filizkıran Fırtınası (1981)
Işıklarla Oynamayın (1982)
Kandan Kına Yakılmaz (ö.s. 1985)
Tohumlar Tuz İçinde (ö.s. 1988)

Mizah:

Öhhöö! (1964)
Made in Türkey (1970)
Bıyıklar Konuşuyor (1971)
Gülelim de Bilelim (1973)

Gezi Notları:

Bağdat Basra Yollarında (1971)

Çocuk Kitabı:

Aşıcı Baba (1981)
Eşeğin Gözyaşları (1981)
Ormanın Öcü (1981)
Ressamın Bıldırcınları
Becerikli Çocuğun Düşleri

Hasan Hüseyin Korkmazgil Hakkında Sıkça Sorulanlar

1. Hasan Hüseyin Korkmazgil kimdir ve nerelidir?

4 Mart 1927 yılında Sivas’ın Gürün ilçesinde doğmuş olan Korkmazgil, Türk edebiyatının önde gelen toplumcu-gerçekçi şairlerinden biridir. Babası demiryolu işçisidir. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü’nü bitirmiş ve bir süre öğretmenlik yapmıştır.

2. Neden öğretmenlikten atıldı ve hapis yattı?

1950 yılında Kahramanmaraş'ta öğretmenlik yaparken, Nâzım Hikmet’in şiirlerini okuduğu gerekçesiyle tutuklanmış, görevine son verilmiş ve 3 yıl hapis cezasına çarptırılmıştır. Bu süreçten sonra uzun yıllar işsiz kalmış; tabela ressamlığı, arzuhalcilik ve inşaat işçiliği gibi işler yapmıştır.

3. En ünlü kitapları hangileridir?

Pek çok şiiri Ahmet Kaya, Selda Bağcan ve Grup Yorum gibi isimler tarafından bestelenmiştir.

En bilinen eserleri şunlardır:

Kavel (1964 Yeditepe Şiir Armağanı kazandı)

Acıyı Bal Eyledik

Haziranda Ölmek Zor

Acılara Tutunmak

Kızılırmak

Filizkıran Fırtınası

4. "Bir Oğlum Olacak Adı Temmuz" şiirinin hikayesi nedir?

Şairin 1965 yılında doğan oğluna Temmuz ismini vermesiyle özdeşleşen bu şiir, umudu ve gelecek kuşaklara duyulan inancı simgeler. Şiirde geçen "Ben beynimi satarak yaşıyorum, o benden proleter" dizeleri oldukça meşhurdur.

5. Şiir anlayışı ve edebi kişiliği nasıldır?

Hasan Hüseyin, barış, özgürlük ve emek temalarını destansı bir anlatımla işler. Halk dilini, deyimleri ve mizahı şiirine ustaca dahil eder. Onun şiiri hem kavgacı hem de lirik bir yapıya sahiptir; "somutu soyuta itmek değil, bilinmezi bilinir kılmak" olarak tanımladığı bir sanat anlayışı vardır.

6. Hasan Hüseyin Korkmazgil hangi edebi akıma mensuptur?

Toplumcu gerçekçi edebiyat anlayışının önemli temsilcilerindendir.

7. Hasan Hüseyin Korkmazgil’in şiirlerinin ana temaları nelerdir?

Emek, özgürlük, adalet, yoksulluk, insan sevgisi, barış ve toplumsal mücadele başlıca temalardır.

8. “Acıyı Bal Eyledik” ne anlatır?

Şairin yaşadığı acıları, baskıları ve direnişi umut ve insan sevgisiyle yoğurduğu şiirlerinden oluşur.

9. Hasan Hüseyin Korkmazgil yalnızca şair midir?

Hayır. Şiirin yanı sıra roman, deneme ve çocuk kitapları da yazmıştır.

10. Hasan Hüseyin Korkmazgil neden sık sık yargılanmıştır?

Siyasal görüşleri ve toplumsal eleştiri içeren eserleri nedeniyle döneminin baskıcı politik ortamında yargılamalara maruz kalmıştır.

11. Hasan Hüseyin Korkmazgil’in dili ve üslubu nasıldır?

Halkın anlayabileceği sade bir dil kullanır; coşkulu, mücadeleci ve duygusal bir üsluba sahiptir.

12. Hasan Hüseyin Korkmazgil Türk edebiyatında neden önemlidir?

Toplumsal sorunları şiirin merkezine alması ve bunu güçlü bir lirizmle işlemesi nedeniyle Türk şiirinde kalıcı bir yer edinmiştir.

13. Hasan Hüseyin Korkmazgil’in şiirleri günümüzde neden hâlâ okunmaktadır?

İnsan hakları, adalet ve özgürlük gibi evrensel temaları işlemesi nedeniyle güncelliğini korumaktadır.

14. Ne zaman ve nasıl vefat etti?

Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil, 26 Şubat 1984 tarihinde Ankara’daki evinde çalışırken geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını kaybetmiştir. Mezarı Ankara Karşıyaka Mezarlığı’ndadır.

15. Hasan Hüseyin Korkmazgil'in en ünlü şiirleri hangileridir?

Sizin Hasan Hüseyin Korkmazgil hakkında söylemek istedikleriniz nelerdir? Bilgi ve düşüncelerinizi yorumlarda belirtiniz!

📚Türk Ve Dünya Edebiyatından Seçkin Şiirleri Okudunuz mu?
👉Unutulmaz Çağdaş Türk Şairleri Ve Şiirleri
👉Geçmişten Günümüze Halk Ozanları
👉Unutulmaz Dünya Şairleri Ve Şiirleri