Bir Ömrün Sabrı ve Sandıktaki Miras: Piraye Koleksiyonu Dijital Erişime Açıldı

Son Baskı: 10.7.26 | Hesaplanıyor...

Bir Ömrün Sabrı ve Sandıktaki Miras: Piraye Koleksiyonu Dijital Erişime Açıldı

Bir Ömrün Sabrı ve Sandıktaki Miras: Piraye Koleksiyonu Dijital Erişime Açıldı
Nazım Hikmet’in ilk kez yayımlanan fotoğraf ve mektupları: Piraye Koleksiyonu dijital erişime açıldı

Türk edebiyatının ve kültür tarihinin en büyük aşklarına, en sancılı bekleyişlerine tanıklık eden çok özel bir arşiv artık gün yüzüne çıkıyor. Piraye’nin yıllar boyunca büyük bir titizlikle sakladığı mektuplar, fotoğraflar, belgeler, kitaplar ve defterler, edebiyat tutkunlarının ve araştırmacıların erişimine sunulmak üzere dijital ortama aktarıldı. Piraye Koleksiyonu adıyla yayına başlayan bu platform, edebiyat dünyasındaki en güncel Şiir Haberleri arasında kuşkusuz son dönemin en heyecan verici gelişmesi oldu.

"Piraye, ömrünün yarısı beklemek ve biriktirmekle geçmiş bir kadındır... Önce ilk kocası Vedat Örfi’nin Mısır’dan dönmesini, sonra da ikinci kocası Nâzım Hikmet’in hapisten çıkmasını bekleyen sabırlı bir yürek."

Beklemek ve Biriktirmek Üzerine Kurulu Bir Hayat

Piraye Koleksiyonu, aslında bizim sonradan yakıştırdığımız bir isim. Bu eşsiz arşiv; tablolardan mektuplara, fotoğraflardan kitaplara kadar binbir malzemeyi barındırıyor. Koleksiyonda, kayışına "Piraye" adı kazınmış Nazım Hikmet Ran'a ait kol saatinden, Mısır sinemasının ilk filminden karelere kadar sayısız paha biçilemez anı yatıyor. 1950 yılından sonra Piraye için beklemek de biriktirmek de bitmiş, yerini derin bir sükûta bırakmıştı. Bu değerbilir kadının sandığındaki mirasın gün ışığına çıkması için ise tam 15 yıl geçmesi gerekecekti.

Memet Fuat'ın Çabası ve Gün Yüzüne Çıkan Mektuplar

1965 yılından itibaren Nâzım Hikmet’in şiir kitapları ve oyunları, oğlu Memet Fuat'ın annesinin sakladığı müsveddeleri derlemesiyle yayımlanmaya başladı. Kısa sürede Saat 21-22 Şiirleri, Dört Hapisaneden, Rubailer, Memleketimden İnsan Manzaraları, Ferhad ile Şirin ve Sabahat okurla buluştu.

Ancak en büyük sır, Nâzım’ın Piraye’ye yazdığı 600’e yakın mektuptu. Piraye’nin “Ben öldükten sonra ne isterseniz yapın” uyarısına rağmen, Memet Fuat annesinden gizli hazırladığı bazı mektupları 1975’te "Nâzım ile Piraye" adıyla kitaplaştırdı. Mektupların tamamı ancak Piraye’nin vefatından sonra 1998'de basılabildi. Memet Fuat’ın, Nâzım Hikmet’in dava ve şiir notlarıyla dolu cep defterini karıştırırken kurduğu “Bunu basmak çılgın yayıncı ister” cümlesi, aslında bu muazzam koleksiyonun okurla buluşmasının işaret fişeğiydi.

📚 Çalışma Grubunun Yayına Hazırladığı Eserler

Erden Akbulut, Yeşim Bilge, Handan Durgut ve Mehmet Ulusel’den oluşan Piraye Koleksiyonu Çalışma Grubu'nun koleksiyondan yararlanarak edebiyatımıza kazandırdığı başlıca eserler:

  • 📖 Öteki Defterler (YKY, 2008)
  • 📖 Çankırıdan Pirayeye Mektublar (Tıpkı basım, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010)
  • 📖 Nâzım Hikmet’in Açlık Grevi (İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2011)
  • 📖 Sana Gelince… (Özel basım, YKY, 2012)
  • 📖 Kemal’den Piraye’ye Mektuplar (İthaki Yayınları, 2017)
  • 📖 Nâzım’ın Cep Defterlerinde Kavga, Aşk ve Şiir Notları (1937-1942, YKY, 2018)

Teşekkür ve Emeği Geçenler

Piraye Koleksiyonu’nu internet ortamına aktarıp herkesin ulaşmasını sağlamak büyük bir projeydi. Bu tarihi adım, koleksiyonun sahibi olup dijitalleşmesine ve paylaşılmasına izin veren Nurhayat Yasavul, Mehmet Ali Yasavul ve Kenan Bengü sayesinde hayata geçti. Ayrıca koleksiyondaki Eski Türkçe harflerle yazılmış metinlerin günümüz Türkçesine transliterasyonunu (çeviriyazısını) büyük bir özveriyle Özlem İyier, Yücel Demirel, Banu İşlet ve Cemile Moralıoğlu üstlendi.

Kültürel mirasımızı koruyan bu benzersiz arşiv, Şiir Siteleri ve edebiyat platformları arasında uzun yıllar referans gösterilecek bir hazine niteliği taşıyor. Gezginlerine selam olsun!


Favorilere Ekle
Favorilere eklemek için Google hesabınla giriş yapman gerekiyor.

💡 Okur Notu & Bilgilendirme

✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.

✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.

🎧 Dilerseniz bu içeriği sesli olarak da dinleyebilirsiniz:

Yorum Gönder

Yorumlar