✦ Şiirinizi gönderin — Okur Şiirleri Köşesi'nde
✦ Şairler Testi'ni çözün
✦ Önemli Şiir Günleri Ajandası'na bakın
✦ Aylık E-Dergi'yi okuyun
✦ Şiir Rafım Radyosu'nu dinleyin
✦ Şiir Rafım Kitaplığı'na bakın
✦ Şiir Arşivi'nde sevdiğiniz şiirleri keşfedin
✦ Kültür Sanat Etkinlikleri'nde güncel kalın
Ölümünün 50. Yılında Türk Şiirinin Ulubatlı Hasan'ı: Arif Nihat Asya
Yazan: M. Nihat Malkoç ·
Arif Nihat Asya · 1904–1975 · Bayrak Şairi
Arif Nihat Asya, Türk şiirinin hem bayrağını hem de gönül sesini taşıyan ender isimlerdendir. "Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor" ve "Naat" şiirleriyle nesillerin dilinde ve yüreğinde yaşayan bu şair, 5 Ocak 1975'te aramızdan ayrıldı. Ölümünün 50. yılında M. Nihat Malkoç kaleme aldığı bu kapsamlı yazıyla Asya'nın hayatını, edebî kişiliğini ve şiirinin derinliğini bir kez daha gün yüzüne çıkarıyor.
Doğum: 7 Şubat 1904, Çatalca İnceğiz Köyü · Vefat: 5 Ocak 1975, Ankara · Mesleği: Öğretmen, şair, yazar, milletvekili · Öne çıkan eserleri: Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor, Rubâiyât-ı Ârif, Kubbe-i Hadrâ, Naat
Yitirilmiş Bir Çocukluk
Nüfus kütüğüne göre asıl adı Mehmet Arif olan şair, daha bir haftalıkken babasını yitirdi. Annesi üç yıl sonra yeniden evlenip Filistin'in Akka şehrine gidince dedesi onu yanında bıraktı. Önce dedesini, ardından ninesini kaybeden küçük Mehmet Arif, eniştesi ve üvey halasının himayesinde büyüdü. Bu erken ve derin yalnızlık, onun şiirinin en kalıcı izlerinden birini bıraktı: anne hasreti.
Bu bir çocuğun dipsiz bir uçuruma düşmesi demektir.
— Arif Nihat Asya, annesiyle ayrılığını anlatırkenTürk edebiyatında anne üzerine en çok şiir yazan şair unvanı onundur; bu sayı 11'e ulaşır. Üstelik 1947 yılında, 43 yıl boyunca öldüğünü sandığı annesinin hâlâ Akka'da yaşadığını öğrenmiş ve ona kavuşmaya gitmiştir.
Öğretmenlik, Sürgün ve Siyaset
Kastamonu Sultânîsi'nde Kurtuluş Savaşı'nın ateşini soluyarak yetişen Asya, İstanbul Dârülmuallimîn-i Âliyesi'ni bitirdikten sonra 1928'de Adana'ya edebiyat öğretmeni olarak atandı. Adana, onun şiirinin ve yaşamının merkezi oldu; ömrünün neredeyse çeyreğini bu şehirde geçirdi.
Demokrat Parti yanlısı yazıları nedeniyle Edirne'ye sürülen, Millî Şef döneminin baskılarına boyun eğmeyen, 1950'de Adana'dan milletvekili seçilen Asya, dobra duruşuyla siyasette de uzun tutunamadı. 1959'da eşiyle birlikte Kıbrıs'a tayin edildi; Lefkoşa Türk Erkek Lisesi'nde iki yıl görev yaptı. 1962'de emekli oldu.
Bayrak Şairi ve Rubai Ustası
Arif Nihat Asya, Türkiye'nin birbirinden güzel 1675 rubai yazmış tek şairidir. Hece, aruz ve serbest biçimi ustalıkla kullanan şairin ilk kitabı "Heykeltıraş" 1924'te yayımlandı. "Fetih Marşı", "Kalk Yiğidim", "Bayrak" ve "Naat" şiirleri, nesiller boyu dillerde dolaştı.
Mevlevîlik ve Kubbe-i Hadrâ
Asya, 1933'te Üsküdar Mevlevîhanesi'nin son şeyhi Ahmet Remzi Akyürek'le tanıştı ve zamanla Mevlevîlikte şeyhlik makamına yükseldi. "Kubbe-i Hadrâ" kitabındaki şiirler, onun en derin ve manevî sesidir.
Ne şiir söyledimse hepsi onun
Eserim vâridât-ı Mevlânâ
Ve hayâtım hayât-ı Mevlânâ.
— Arif Nihat Asya, Kubbe-i Hadrâ'dan
Naat: Söz Tuğlalarıyla İnşa Edilmiş Bir Abide
Malkoç'a göre Asya'yı yalnızca "Bayrak Şairi" olarak anmak, onun tematik evrenini daraltmak olur. "Naat" şiiri en az "Bayrak" kadar derin ve kalıcıdır. Şiirde Hz. Muhammed; Abdullah'ın yetimi, Âmine'nin öksüzü, Hatice'nin goncası, Âişe'nin gülü olarak betimlenir. Asya, şiirde geçmişe sığınır ve çağının yükünü şu dizelerle dile getirir:
Biz bu dünyadan nereye
Göçelim, yâ Muhammed?
— Arif Nihat Asya, Naat'tan
Vefatı
Arif Nihat Asya, 71 yaşındayken, çok sevdiği Adana'nın kurtuluş günü olan 5 Ocak 1975'te Ankara Numune Hastanesi'nde hayata gözlerini yumdu. Konya'da defnedilmek istediğini belirtmişti; ancak 6 Ocak 1975'te Ankara Karşıyaka Mezarlığı'na toprağa verildi.
▾ Ayrıntılar
✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
✍️ İçeriğin ana başlığının altındaki paylaşım butonlarını ya da içeriğin sonundaki "Beğendiysen Paylaş" butonunu kullanarak, ya da bağlantı linkini kopyalayarak doğrudan sosyal medya hesaplarınızda paylaşabilirsiniz.
🎧 Dilerseniz sesli olarak da dinleyebilirsiniz:
Yorumlar
Yorum Gönder
Siz bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yazarak katkıda bulunabilirsiniz.