Şiir Rafım
tarihinde yazıldı.
Mutluluk (Happiness), Louise Glück — Şiir Analizi ve Türkçe Çeviri
kibarca üstümüzden geçiyor.
| Şiir |
|---|
| Mutluluk (Happiness) |
| Şair (yaşam yılları) |
| Louise Glück (22 Nisan 1943 – 13 Ekim 2023) |
| Konu |
| Bir çiftin sabah uyanışı ve sevgilinin bakışında kurulan yakınlık anı |
| Edebi Dönem |
| Çağdaş Amerikan şiiri |
| Tematik Odak |
| Mutluluk, yakınlık, bakış, geçicilik ve sakinliğin içindeki tehdit |
| Çevirmen (Fahri Alpyürür) |
| Fahri Alpyürür |
Analitik Notlar
Şiirin sözdizimi, kısa ve çoğu kez yarıda kesilen cümlelerle ilerler. "Sabah olmuş. Birazdan / uyanacaklar sanki." dizelerinde dize sonundaki "Birazdan" sözcüğü okuru bir eşiğe getirir; cümle bir sonraki dizede çözülür ve uyanışın kendisi gibi ertelenir. "bir, iki, / kuş sesleri" dizelerinde sayma hareketi ritmi yavaşlatır, sesi ayrık ve tek tek duyulan bir şeye dönüştürür. Tire ve üç nokta, söylenenle söylenmeyen arasındaki boşluğu görünür kılar. Dilin bu ölçülü ve süssüz tavrı, Nobel jürisinin sözünü ettiği "sade güzellik" ile örtüşür.
İmge düzeni iki bölüm arasında kurulan bir geçişe dayanır. İlk bölümde "beyaz bir yatak", "zambaklar" ve "boğazlarını okşuyor" denen gün ışığı, neredeyse resimsi bir sahne oluşturur. Bu sahnede konuşucu "Onu izliyorum" diyerek dışarıdadır ve çift üçüncü kişi olarak anılır. İkinci bölümde "Gözlerimi açıyorum, beni izliyorsun" dizesiyle bakış yön değiştirir; izleyen artık izlenendir. "ki seni bir ayna gibi görebileyim" isteği, sevilenin yüzünü kendini tanıma aracına çevirir. Kapanıştaki "yanan bir tekerlek, / kibarca üstümüzden geçiyor" imgesi ise şiirin en belirsiz noktasıdır: Sakinliğin içinde ağır, yakıcı ve durdurulamaz bir şeyin varlığını duyurur. Mutluluk burada yalnızca huzur değil, zamanın ya da kaderin nazikçe geçip gittiği bir an olarak belirir.
Glück'ün şiirinin ayırt edici sesi, kendi biyografisindeki bilgilere bakıldığında daha iyi anlaşılır: eleştirmenler onun sonraki kitaplarını "daha açık, daha saf ve daha keskin" bulmuş, evliliğin ve aşkın doğasını da kitaplarında işlemiştir. Bu şiirde de yakınlık, kayıp ihtimalinden bağımsız düşünülmez; "Mutluluk" başlığına rağmen metin coşkuyu değil, dikkatli bir sessizliği seçer. Başlıkla kapanış imgesi arasındaki gerilim, şairin sevinci bile bir tür tanıklık olarak ele aldığını düşündürür. Şiirin Türkçedeki sesi, Fahri Alpyürür'ün çevirisinde bu ölçülü tonu koruyan sade bir söyleyişle karşımıza çıkar.
 |
| Mutluluk (Happiness) - Louise Glück |
Bir adam ve bir kadın, beyaz bir yatakta yatıyor.
Sabah olmuş. Birazdan
uyanacaklar sanki.
Başuçlarında bir vazo var,
içinde zambaklar; gün ışığı
boğazlarını okşuyor.
Onu izliyorum, yanındakine dönüyor,
adını fısıldıyor, sessizce,
ağzının derinliklerinde—
Pencere kenarında,
bir, iki,
kuş sesleri.
Sonra onun kıpırdayıp
solukla dolan vücudu.
Gözlerimi açıyorum, beni izliyorsun.
Güneş, neredeyse
odanın üzerinde geziniyor.
Yüzüne bak, diyorsun
bana yakın dur,
ki seni bir ayna gibi görebileyim.
Ne sakinlik ama… Sanki yanan bir tekerlek,
kibarca üstümüzden geçiyor.
Louise Glück — Şairin Portresi
Şairin yer aldığı Dünya Şairleri ve Şiirleri sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Louise Elisabeth Glück, 22 Nisan 1943'te New York'ta doğdu. İşadamı Daniel Glück ile ev hanımı Beatrice Glück'ün hayatta kalan iki kızından büyüğüydü. Annesi Rus Yahudi kökenliydi; baba tarafı ise Macar Yahudisi bir aileden geliyordu. Çocukluğunda ebeveynleri ona Yunan mitolojisini ve Jeanne d'Arc'ın hayatı gibi klasik öyküleri öğretti. Erken yaşta şiir yazmaya başladı. Ergenlikte anoreksiya nervoza geliştirdi, bu hastalık geç ergenlik ve genç yetişkinlik yıllarının belirleyici sorunu oldu. Ablasının, kendisi doğmadan önce yaşanan ölümü de hayatında önemli bir yer tutar.
Hastalığı nedeniyle tam zamanlı üniversite öğrencisi olmadı; yedi yıl terapi gördü ve bunun nasıl düşüneceğini öğrenmesine yardımcı olduğunu söyledi. Sarah Lawrence Koleji'nde bir şiir dersi aldı, 1963'ten 1966'ya kadar Columbia Üniversitesi Genel Çalışmalar Okulu'nda şiir atölyelerine katıldı ve Léonie Adams ile Stanley Kunitz'den ders aldı. İlk kitabı Firstborn 1968'de yayımlandı; ardından uzun bir yazma tıkanıklığı yaşadı. Goddard Koleji'nde öğretmenliğe başladıktan sonra yazdığı şiirler The House on Marshland (1975) kitabında toplandı. Sonraki yıllarda Descending Figure (1980), Aşil'in Zaferi (1985), Ararat (1990) ve The Wild Iris (1992) geldi. The Wild Iris ile 1993'te Pulitzer Ödülü'nü kazandı.
Glück, Meadowlands (1996), Vita Nova (1999), The Seven Ages (2001), Ekim (2004), Averno (2006), A Village Life (2009) ve Faithful and Virtuous Night (2014) kitaplarını yayımladı; 2012'de Poems: 1962–2012 çıktı. 2003–2004 arasında Amerika Birleşik Devletleri'nin Şair Laureatı oldu. Ekim 2020'de Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü; jüri onu "sade bir güzellikle bireysel varoluşu evrensel kılan, ayırt edilemez şiirsel sesi" nedeniyle andı. Yale ve Stanford üniversitelerinde ders verdi. 13 Ekim 2023'te 80 yaşında, Cambridge, Massachusetts'teki evinde kanserden öldü.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu şiirin çevirmeni kimdir?
Louise Glück'ün Mutluluk (Happiness) başlıklı şiirini Türkçeye çeviren isim Fahri Alpyürür'dür.
Şiirin konusu nedir?
Şiir, beyaz bir yatakta yatan bir çiftin sabahını ve uyanış anını anlatır. Konuşucu önce dışarıdan bir gözlemci gibi bu çifti izler, sonra kendini sevdiğinin bakışı içinde bulur. Şiir, mutluluğu büyük olaylarda değil, sakin ve geçici bir yakınlık anında arar.
Şair kimdir?
Louise Glück, 22 Nisan 1943'te New York'ta doğan, 13 Ekim 2023'te hayatını kaybeden Amerikalı şair ve deneme yazarıdır. 2020 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanmış, Pulitzer Ödülü ve Ulusal Kitap Ödülü gibi pek çok ödül almıştır.
- Vikipedi (Türkçe): Louise Glück
- Wikipedia (English): Louise Glück
- Poetry Foundation: Louise Glück
- Britannica: Louise Glück
Şiir Rafım'ın Okur-Yazar Ailesine Katıl 📖 Louise Glück Mutluluk Türkçe Çeviri ve Şiir Analizi
İpucu: Yazıdan bir bölüm veya mısra seçip alıntı olarak yorumuna ekleyebilirsin.
Okur Görüşleri
Henüz yorum yapılmadı
Bu yazı için ilk yorumu sen yazmak ister misin?
Yorum Gönder