Çağdaş Türk şiirinin önemli duraklarından biri olan Oğuz Tansel Şiir Ödülü’nün bu yılki sahibi belli oldu. Seçici kurulun titiz değerlendirmeleri sonucunda ödül, özgün imge dünyası ve cüretkar duruşuyla dikkat çeken Nilay Özer’in “Yüzü Kelebeklerle Örtülü” adlı eserine verildi.
Oğuz Tansel Şiir Ödülü Nilay Özer’in Oldu
Jürinin Gerekçeli Kararı ve "Benlik Arkeolojisi"
Jüri üyeleri, Nilay Özer’in şiirini mesafeli bir metin üretiminden çıkarıp insan ruhunun saklı katmanlarına indirmesini şu gerekçeyle taçlandırdı:
“İnsanın parçalı ve dağınık varoluşunu özgün bir imge dünyasıyla yeniden kurmadaki başarısı; şiiri kırılganlıkların ve saklı yaşantıların izini süren bir ‘benlik arkeolojisine’ dönüştürmesi nedeniyle bu karar alınmıştır. Eser, klişe duyarlılıkların uzağında durarak derinlikli bir varoluş araştırması sunmaktadır.”
Oğuz Tansel Şiir Ödülü jürisi ayrıca, Mert Tutucu’nun tarih, siyaset ve sokağın dinamik dilini ustaca harmanladığı, kimlik ve maduniyet sorunlarını işleyen avangart eseri “Apokrif İnciler”i de övgüye değer buldu. Ödül töreni, Eylül 2026 tarihinde Bilkent Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilecek.
Ödülün İzinde Bir Ömür: Oğuz Tansel Kimdir? (1915 - 1994)
15 Şubat 1915'te İstanbul'da doğan Oğuz Tansel; öğretmenliği, şairliği ve halk bilimciliği kişiliğinde kusursuzca birleştirmiş, edebiyatımızın en özgün çınarlarından biridir. Davutpaşa Ortaokulu ve Pertevniyal Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde eğitim görmüştür.
Henüz öğrenciyken başladığı kutsal öğretmenlik mesleğini 1969 yılında sağlık sorunları nedeniyle emekli olana kadar sürdürmüştür. Anadolu'yu karış karış gezerek Mardin, Akhisar, Eskişehir (Çifteler Köy Enstitüsü), Amasya ve Konya’daki ortaokul ile liselerde öğretmenlik ve yöneticilik yapmış, yüzlerce gencin kalbine dokunmuştur. 30 Ekim 1994’te aramızdan ayrılmıştır.
Şiirsel Çizgisi ve Edebi Kimliği
Edebiyat yolculuğuna 1937 yılında Servetifünun ve Varlık dergilerinde yayımlanan ölçülü ve uyaklı ilk şiirleriyle başlayan Tansel, 1940’tan sonra serbest şiire yönelmiştir. 1940 Kuşağı'nın toplumcu gerçekçi şairleri arasında yer alsa da kendine has lirik ve bağımsız sesiyle gruptaki diğer isimlerden ayrışmıştır. Şiirlerinde sevgi, kardeşlik, özgürlük, barış ve eşitlik temalarını yalın, kristal berraklığında bir dille işlemiştir.
Edebiyat Dünyası Onu Nasıl Tanımladı?
Adnan Binyazar: “Benzemezlikleriyle öne çıkmıştır, benzerlikleriyle değil. Halk bilgisiyle çağdaşlığı özümseyerek kendi bilgeliğini yaratmış bir ‘Üç Kanatlı Masal Kuşu’dur.”
Kemal Özer: “Sanatsal ve siyasal kuşatmalar altındaki 1940 kuşağının ortak söyleyiş ve içerik taşıyan ozanları arasında, bu genel görünümün dışına en çok çıkanlardan biridir.”
Eray Canberk: “Bu şiirler eskil bir dünyanın yeni sesi... Tansel’in en özgün yanı, aynı kara parçasında boy atan eskil uygarlıkların şiiriyle, halk şiirimizin bir bileşimini yapmış olmasıdır.”
Masal Derlemeciliği ve Ulusal Kültüre Katkıları
Oğuz Tansel, şairliğinin yanı sıra Türk halk bilimine devasa katkılar sunmuş bir araştırmacıdır. 1942-1948 yılları arasında Amasya’dan derlediği masalları kendi akıcı ve şiirsel diliyle yeniden kaleme almıştır. Bu titiz çalışmasıyla, Prof. Pertev Naili Boratav ve Wolfram Eberhard’ın hazırladığı uluslararası akademik kaynak olan “Typen Türkischer Volksmärchen” (Türk Masal Tipleri Kataloğu) adlı esere kırkın üzerinde masalla en büyük katkıyı sağlayan araştırmacı olmuştur.
Sözcük ekonomisine ve adeta matematiksel bir titizliğe dayanan dil işçiliği, şiirlerinde olduğu kadar masallarında da kendini gösterir; şiirleri masallarından beslenirken, masallarını da adeta bir şiir gibi yoğurmuştur. Bu çalışmaları ona 1977 yılında, tarihinde ilk kez verilen Türk Dil Kurumu Çocuk Yazını Ödülü’nü kazandırmıştır.
Yaşayan Anısı ve Bestelenen Şiirleri
Oğuz Tansel'in evrensel tınılı şiirleri, ABD’li besteci Prof. Dr. Bruce Reiprich tarafından bestelenmiş ve T.C. Kültür Bakanlığı desteğiyle “Salkım Söğüt” adlı albümde yayınlanmıştır. Edebiyatçılar Derneği ve Türkiye Yazarlar Sendikası üyesi olan şairin anısı bugün; ailesi ve dostları tarafından sürdürülen ödüllerin yanı sıra Burhaniye Belediyesi Oğuz Tansel Çamlığı, Çankaya Belediyesi Çiğdem Mahallesi Oğuz Tansel Kütüphanesi ve Beysukent Şair Oğuz Tansel Parkı ile fiziksel dünyada da yaşatılmaktadır.
Oğuz Tansel Kitaplığı
Tür
Öne Çıkan Eserleri
Şiir
Savrulmayı Bekleyen Harman (1953), Gözünü Sevdiğim (1962), Bektaşi Dedikleri (1970 - Metin Eloğlu ile ortak, Abidin Dino desenleriyle), Sarıkız Yolu (1986), Dağı Öpmeler (1999), Mutluluk Peşinde (2005), Zakkum Çiçeği Tan Yerinde (2011), Masal Dünyası (2012), Gökdeniz (2017).
Masal
Altı Kardeşler (1959), Yedi Devler (1960), Üç Kızlar (1963), Mavi Gelin (1966), Al’lı ile Fırfırı (1976 - TDK Ödüllü), Çobanla Bey Kızı (1985), Konuşan Balıkla Yalnız Kız (1985), Masallar (YKY, 2019).
Kaynakça / Kaynaklar:
• Bilkent Üniversitesi Oğuz Tansel Resmi Sayfası (Erişim: Mayıs 2026)
Çağdaş Türk şiirinin önemli duraklarından biri olan Oğuz Tansel Şiir Ödülü’nün bu yılki sahibi belli oldu. Seçici kurulun titiz değerlendirmeleri sonucunda ödül, özgün imge dünyası ve cüretkar duruşuyla dikkat çeken Nilay Özer’in “Yüzü Kelebeklerle Örtülü” adlı eserine verildi.
Jürinin Gerekçeli Kararı ve "Benlik Arkeolojisi"
Jüri üyeleri, Nilay Özer’in şiirini mesafeli bir metin üretiminden çıkarıp insan ruhunun saklı katmanlarına indirmesini şu gerekçeyle taçlandırdı:
Oğuz Tansel Şiir Ödülü jürisi ayrıca, Mert Tutucu’nun tarih, siyaset ve sokağın dinamik dilini ustaca harmanladığı, kimlik ve maduniyet sorunlarını işleyen avangart eseri “Apokrif İnciler”i de övgüye değer buldu. Ödül töreni, Eylül 2026 tarihinde Bilkent Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilecek.
Ödülün İzinde Bir Ömür: Oğuz Tansel Kimdir? (1915 - 1994)
15 Şubat 1915'te İstanbul'da doğan Oğuz Tansel; öğretmenliği, şairliği ve halk bilimciliği kişiliğinde kusursuzca birleştirmiş, edebiyatımızın en özgün çınarlarından biridir. Davutpaşa Ortaokulu ve Pertevniyal Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde eğitim görmüştür.
Henüz öğrenciyken başladığı kutsal öğretmenlik mesleğini 1969 yılında sağlık sorunları nedeniyle emekli olana kadar sürdürmüştür. Anadolu'yu karış karış gezerek Mardin, Akhisar, Eskişehir (Çifteler Köy Enstitüsü), Amasya ve Konya’daki ortaokul ile liselerde öğretmenlik ve yöneticilik yapmış, yüzlerce gencin kalbine dokunmuştur. 30 Ekim 1994’te aramızdan ayrılmıştır.
Şiirsel Çizgisi ve Edebi Kimliği
Edebiyat yolculuğuna 1937 yılında Servetifünun ve Varlık dergilerinde yayımlanan ölçülü ve uyaklı ilk şiirleriyle başlayan Tansel, 1940’tan sonra serbest şiire yönelmiştir. 1940 Kuşağı'nın toplumcu gerçekçi şairleri arasında yer alsa da kendine has lirik ve bağımsız sesiyle gruptaki diğer isimlerden ayrışmıştır. Şiirlerinde sevgi, kardeşlik, özgürlük, barış ve eşitlik temalarını yalın, kristal berraklığında bir dille işlemiştir.
Edebiyat Dünyası Onu Nasıl Tanımladı?
Masal Derlemeciliği ve Ulusal Kültüre Katkıları
Oğuz Tansel, şairliğinin yanı sıra Türk halk bilimine devasa katkılar sunmuş bir araştırmacıdır. 1942-1948 yılları arasında Amasya’dan derlediği masalları kendi akıcı ve şiirsel diliyle yeniden kaleme almıştır. Bu titiz çalışmasıyla, Prof. Pertev Naili Boratav ve Wolfram Eberhard’ın hazırladığı uluslararası akademik kaynak olan “Typen Türkischer Volksmärchen” (Türk Masal Tipleri Kataloğu) adlı esere kırkın üzerinde masalla en büyük katkıyı sağlayan araştırmacı olmuştur.
Sözcük ekonomisine ve adeta matematiksel bir titizliğe dayanan dil işçiliği, şiirlerinde olduğu kadar masallarında da kendini gösterir; şiirleri masallarından beslenirken, masallarını da adeta bir şiir gibi yoğurmuştur. Bu çalışmaları ona 1977 yılında, tarihinde ilk kez verilen Türk Dil Kurumu Çocuk Yazını Ödülü’nü kazandırmıştır.
Yaşayan Anısı ve Bestelenen Şiirleri
Oğuz Tansel'in evrensel tınılı şiirleri, ABD’li besteci Prof. Dr. Bruce Reiprich tarafından bestelenmiş ve T.C. Kültür Bakanlığı desteğiyle “Salkım Söğüt” adlı albümde yayınlanmıştır. Edebiyatçılar Derneği ve Türkiye Yazarlar Sendikası üyesi olan şairin anısı bugün; ailesi ve dostları tarafından sürdürülen ödüllerin yanı sıra Burhaniye Belediyesi Oğuz Tansel Çamlığı, Çankaya Belediyesi Çiğdem Mahallesi Oğuz Tansel Kütüphanesi ve Beysukent Şair Oğuz Tansel Parkı ile fiziksel dünyada da yaşatılmaktadır.
Oğuz Tansel Kitaplığı
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
Yorumlar
Yorum Gönder
Siz bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yazarak katkıda bulunabilirsiniz.