Türk Halk Müziği · Çimen Türküleri · Ada Müzik 1995
Mazlum Çimen'in Bestelediği ve Seslendirdiği Türkü — Sözler, Analiz & Hayat
✦ Müzik: Mazlum Çimen✦ Albüm: Çimen Türküleri (1995)✦ Yayın: Ada Müzik
1. Türkünün Tam Metni
"Değil misin", Ali Rıza Törüyen ve Mazlum Çimen'in kaleminden çıkan, Mazlum Çimen'in bestelediği
ve yine Mazlum Çimen tarafından seslendirilen bir Türk halk müziği eseridir.
Albümde Şükriye Tutkun ve Murat Hasarı vokalist olarak yer almaktadır.
1995 yılında Ada Müzik etiketiyle yayımlanan Çimen Türküleri albümünde yer alan türkü;
aşkın yıkıcı gücünü, iç sızısını ve sorumluyu tek tek sorgulayan bir hesaplaşmayı dile getirir.
❝
Kaybolan şu benliğimiAlıp giden değil misinŞu sızlayan yüreğimiYaralayan değil misin
Gün oldu başıma hızarGezer oldum diyar diyarAğustosta başıma karYağdıran sen değil misin
Elimde elin görmedenEteğinden el öpmedenDaha en'el hak demedenYüzdüren sen değil misin
▲ Değil misin — Mazlum Çimen (Çimen Türküleri, Ada Müzik 1995)
✦
2. Türkü Hakkında — Söz, Müzik, Albüm
"Değil misin", Mazlum Çimen'in besteci kimliğinin en güçlü örneklerinden biridir. İstanbul Devlet
Konservatuvarı kökenli, bale sanatçısı ve film müziği bestecisi olan Çimen; bu türküde halk müziğinin
yalın söyleyişini tasavvufi imgelerle buluşturmuştur. Türkü, Ada Müzik'in 1995'te yayımladığı
Çimen Türküleri albümünün öne çıkan eserleri arasında yer almaktadır.
Söz
Ali Rıza Törüyen, Mazlum Çimen
Müzik / Beste
Mazlum Çimen
Seslendiren
Mazlum Çimen
Vokalist
Şükriye Tutkun, Murat Hasarı
Albüm
Çimen Türküleri
Yayın Yılı
1995
Plak Şirketi
Ada Müzik
Tür
Türk Halk Müziği
Sanatçı Kökeni
Elbistan / Kahramanmaraş
Çimen Türküleri Albümü (1995)
Ada Müzik tarafından 1995 yılında yayımlanan Çimen Türküleri, Mazlum Çimen'in
halk müziği besteciliğindeki olgunluk döneminin ürünüdür. Albümde Çimen'in bestelediği özgün
türküler ağırlıklı olup seslendirme kadrosu farklı yorumculardan oluşmaktadır. Şükriye Tutkun'un
güçlü sesi ve Murat Hasarı'nın yorumuyla hayat bulan "Değil misin", albümün en çok dinlenen
parçaları arasına girmiştir.
💿 Stüdyo Albümleri (Kaynak: Discogs · Biyografiler.com · Wikipedia)
1991Eski Bir Sevda — Levent Güner ile birlikte
1995Çimen Türküleri — Ada Müzik ★ (Orijinal kaset; 2002'de CD olarak yeniden yayımlandı)
2001Çimen Sesleri — Ada Müzik
2002Feryadı İsyanım — Ada Müzik
2006Buluşmalar — Kalan Müzik
2013Lal Figan — Çimen Müzik
2018Usta Malı — Madımak 25. Yıl Anısına
🎬 Film & Dizi Müziği Albümleri
1992Mem û Zîn — Kalan Müzik (feat. Musa Anter)
2001Büyük Adam Küçük Aşk
2012Hanımın Çiftliği (Dizi Müziği)
2013Umut (Orijinal Film Müzikleri)
2014Kötü Yol (Dizi Müzikleri)
2014Nokta (Orijinal Film Müzikleri)
✦
3. Söz Analizi: Dize Dize Anlam
"Değil misin", soru kalıbını bir hesaplaşma aracı olarak kullanan ender türkülerden biridir.
Her dörtlükte aynı soru yenilenir — ama her seferinde farklı bir acıyı, farklı bir kaybı işaret eder.
Şikayetin değil, tanıklığın türküsüdür bu; "sen yaptın, bil" diyen bir iç sesdir.
Birinci Dörtlük — Benliği Çalan Aşk
"Kaybolan şu benliğimi / Alıp giden değil misin"
Türkünün açılışı bir kayıp tespiti değil, bir suçlamadır. "Benliğini kaybetmek" — kimliğini,
iradesini, kendine aitliğini yitirmek — aşkın en derin tahribatını tanımlar. Sevgili bir hırsız
gibi değil, bir tufan gibi gelmiş; ozan farkına varmadan kendinden çıkıp gitmiştir. "Sızlayan
yüreğini yaralayan" ise benlik kaybının fiziksel karşılığıdır: sessiz ama sürekli bir ağrı.
İkinci Dörtlük — İmkânsızın İmgesi
"Gün oldu başıma hızar / Ağustosta başıma kar / Yağdıran sen değil misin"
Bu dörtlük türkünün en güçlü imge katmanını taşır. "Başıma hızar" — tahta kesen testere, kesip
biçen bir acı — somut ve acımasız bir imgedir. "Ağustosta başıma kar yağdıran" ise doğanın
düzenini bozan, imkânsızı mümkün kılan bir güç olarak sevgiliyi tanımlar. Bu güç hem yıkıcı
hem de büyülüdür; "diyar diyar gezmek" ise bu yıkımın ardından kalan köksüzlüğü anlatır.
Üçüncü Dörtlük — Tasavvufi Boyut: En'el Hak
"Daha en'el hak demeden / Yüzdüren sen değil misin"
Türkünün en derin ve en tartışmalı dizesidir. "En'el hak" — "Ben Hakk'ım" —
Hallac-ı Mansur'un idam edilmeden önce söylediği, tasavvuf tarihinin en çarpıcı ifadesidir.
Ozan, bu makama henüz ulaşamadan, yani en yüce farkındalığa erişmeden önce kendisini bu aşkın
içine sürüklediğini söyler. "Elimde elin görmeden, eteğinden el öpmeden" dizeleri ise
kavuşmanın hiç gerçekleşmediğini; bedensel yakınlık olmaksızın ruhun yüzdürüldüğünü anlatır.
Bu, beşeri aşkı ilahi aşka bağlayan Alevi-Bektaşi geleneğinin özlü bir yansımasıdır.
Soru Kalıbının Gücü: "Değil misin"
Her dörtlüğü kapatan "değil misin" sorusu, cevap beklemez. Bu soru bir mahkeme çağrısıdır;
sevgilinin her eylemi teker teker sayılır, her biri için tanıklık istenir. Ama ozan öfkeli değildir —
hüzünlüdür. Çünkü tüm bu yıkımın farkında olmasına karşın sevgiliyi yine de muhatap almaktadır.
Yani hâlâ orada, hâlâ ona seslenmektedir. Bu, aşkın en çaresiz ve en güzel itirafıdır.
"Değil misin"; kaybın, sızının ve kavuşamamanın hesabını soran ama her soruyla
sevgiliye bir kez daha yaklaşan, Mazlum Çimen'in besteci kimliğiyle özdeşleşmiş
ince ruhlu bir türküdür.
✦
4. Mazlum Çimen: Hayatı, Albümleri & Mirası
Mazlum Çimen; besteci, bale sanatçısı, film müziği yazarı, oyuncu ve halk
müziği sanatçısı olarak Türk sanat dünyasının en çok yönlü isimlerinden biridir.
Halk ozanı babası Nesimi Çimen'in yolundan ilerlemiş, ama o yolu
konservatuar eğitimi ve sinema müziğiyle çok daha geniş bir alana taşımıştır.
Hayatının Kronolojisi
1958
Doğum — Elbistan / Kahramanmaraş
18 Haziran 1958'de Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesine bağlı Sevdilli köyünde dünyaya geldi. Ailesi aslen Tunceli Hozat kökenlidir. Babası halk ozanı Nesimi Çimen, annesi Dilber Hanım'dır.
Çocuk
Sanat Ortamında Büyümek
Aile İstanbul'a taşındı. Can Yücel, Yılmaz Güney, Fakir Baykurt, İlhan Selçuk gibi edebiyatçı ve sanatçıların bulunduğu bir çevrede yetişti. Babasıyla köy köy gezerek derleme çalışmalarına katıldı.
1977
İstanbul Devlet Konservatuvarı
İlk olarak keman bölümüne girdi; dört yıl sonra bale bölümüne geçti. 1981'de okulun ilk mezunları arasında yer aldı. İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nde bale sanatçısı olarak göreve başladı.
1989
Film Müziği Yolculuğu — Yunus Emre
Diyarbakır Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenen "Yunus Emre" oyunu için hem koreograf hem besteci olarak görev aldı. Bu başarı, onu Türkiye'nin önde gelen film müziği bestecileri arasına taşıdı.
1991
İlk Albüm — Eski Bir Sevda
Levent Güner ile birlikte "Eski Bir Sevda" adlı albümü yayımladı. Ardından kendi bestelerini seslendirdiği albümler ve film müzikleri birbirini izledi.
1993
Sivas — Babasını Kaybetmek
2 Temmuz 1993'te Sivas Madımak Oteli yakılarak gerçekleştirilen katliam sonucunda babası halk ozanı Nesimi Çimen hayatını kaybetti. Bu derin yara, Mazlum Çimen'in tüm sonraki sanatına işledi. "Sen Benden Gittin Gideli" türküsünü babasının ardından yazdı.
1995
Çimen Türküleri — Ada Müzik
"Değil misin"in de yer aldığı Çimen Türküleri albümü Ada Müzik etiketiyle yayımlandı. Albüm, Mazlum Çimen'in halk müziği besteciliğindeki olgunluk dönemininin ürünüdür.
2008
Zirve: Nokta Filmi
"Nokta" filminin müziği için 45. Antalya Altın Portakal, 30. Montpellier Film Festivali ve 15. Adana Altın Koza ödüllerini kazandı. Sinema müziğindeki en parlak dönemini yaşadı.
2009
Çimen Müzik
Piyanist oğlu Saki Çimen ile birlikte "Çimen Müzik" şirketini kurdu. Bağımsız üretim dönemini başlattı.
2018
Usta Malı — Sivas'ın 25. Yılı
Sivas Madımak Katliamı'nın 25. yıl anısına "Usta Malı" adlı albümü hazırladı. Babasına ve katliamda hayatını kaybeden tüm ustlara ithaf etti.
Güncel
Aktif Sanatçı — 67 Yaşında
2025 itibarıyla sanat hayatının 40. yılını geride bırakmış olan Mazlum Çimen, müzik ve sahne çalışmalarını sürdürmektedir. Zuhal Olcay ile birlikteliği bilinmektedir.
Kazandığı Başlıca Ödüller
4 Ödül
Altın Portakal — En İyi Film Müziği
3 Ödül
Altın Koza — En İyi Film Müziği
1 Ödül
Ankara Hitit Güneşi
1 Ödül
Montpellier Film Festivali (2008)
1 Ödül
Orhan Murat Arıburnu Ödülü
1 Ödül
İsviçre Film Ödülü
✦
5. Neden Dinlenmeye Devam Ediyor?
1 — Soru Kalıbının Evrensel Çekimi
"Değil misin" sorusu; sevgiliye, kadere, zamana yöneltilebilir. Herkesin içinde
birikmiş ama hiç dile getirilememiş bir sorunun sesine dönüşür. Bu evrensellik türküyü
zamansız kılar.
2 — Tasavvufi Derinlik: En'el Hak
Hallac-ı Mansur'a yapılan gönderme, türküyü sıradan bir aşk şikayetinin çok ötesine
taşır. Alevi-Bektaşi kültüründen beslenen dinleyiciler bu dizenin ağırlığını farklı hisseder
ve türküyle derin bir bağ kurar.
3 — Mazlum Çimen'in Çok Yönlü Sanat Kimliği
Konservatuar eğitimli bir bestecinin halk müziği formuyla buluşması, türküye hem geleneksel
hem modern bir ses kazandırmıştır. Bu özgünlük, eseri farklı müzik çevrelerinden dinleyicilere
ulaştırmıştır.
4 — Mazlum Çimen'in Hem Besteci Hem Yorumcu Olması
Türküyü yazan, besteleyen ve seslendiren kişinin aynı olması esere özgün bir bütünlük
katar. Dinleyici; sözün, melodinin ve sesin tek bir ruhtan geldiğini hisseder. Bu içtenlik
türküyü kalıcı kılan en önemli unsurlardan biridir.
5 — Sivas'ın Gölgesinde Sanat
Mazlum Çimen, 1993'te babasını Sivas Madımak Katliamı'nda kaybetmiştir. Bu trajik
gerçek, bestecinin tüm eserlerine ayrı bir anlam katmanı ekler. Çimen'in türkülerini
bilen dinleyici, her notanın arkasındaki ağırlığı hisseder.
"Değil misin"; kaybı, sızıyı ve kavuşamamayı soru biçiminde dile getiren,
Mazlum Çimen'in besteci dehasını ve Şükriye Tutkun'un yorumculuk gücünü
en yalın haliyle sergileyen bir Türk halk müziği şaheseridir.
Not: Çimen Türküleri 1995'te kaset, 2002'de CD olarak yayımlandı (Discogs onaylı). Film ve dizi müziği albümleri stüdyo albümlerinden ayrı listelenmiştir.
Favorilere Ekle
Favorilere eklemek için Google hesabınla giriş yapman gerekiyor.
💡Okur Notu & Bilgilendirme
✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
🎧 Dilerseniz bu içeriği sesli olarak da dinleyebilirsiniz:
Mazlum Çimen'in Bestelediği ve Seslendirdiği Türkü — Sözler, Analiz & Hayat
1. Türkünün Tam Metni
"Değil misin", Ali Rıza Törüyen ve Mazlum Çimen'in kaleminden çıkan, Mazlum Çimen'in bestelediği ve yine Mazlum Çimen tarafından seslendirilen bir Türk halk müziği eseridir. Albümde Şükriye Tutkun ve Murat Hasarı vokalist olarak yer almaktadır. 1995 yılında Ada Müzik etiketiyle yayımlanan Çimen Türküleri albümünde yer alan türkü; aşkın yıkıcı gücünü, iç sızısını ve sorumluyu tek tek sorgulayan bir hesaplaşmayı dile getirir.
Vokal: Şükriye Tutkun, Murat Hasarı · Albüm: Çimen Türküleri © 1995 Ada Müzik
Türküyü Dinleyin
▲ Değil misin — Mazlum Çimen (Çimen Türküleri, Ada Müzik 1995)
2. Türkü Hakkında — Söz, Müzik, Albüm
"Değil misin", Mazlum Çimen'in besteci kimliğinin en güçlü örneklerinden biridir. İstanbul Devlet Konservatuvarı kökenli, bale sanatçısı ve film müziği bestecisi olan Çimen; bu türküde halk müziğinin yalın söyleyişini tasavvufi imgelerle buluşturmuştur. Türkü, Ada Müzik'in 1995'te yayımladığı Çimen Türküleri albümünün öne çıkan eserleri arasında yer almaktadır.
Çimen Türküleri Albümü (1995)
Ada Müzik tarafından 1995 yılında yayımlanan Çimen Türküleri, Mazlum Çimen'in halk müziği besteciliğindeki olgunluk döneminin ürünüdür. Albümde Çimen'in bestelediği özgün türküler ağırlıklı olup seslendirme kadrosu farklı yorumculardan oluşmaktadır. Şükriye Tutkun'un güçlü sesi ve Murat Hasarı'nın yorumuyla hayat bulan "Değil misin", albümün en çok dinlenen parçaları arasına girmiştir.
3. Söz Analizi: Dize Dize Anlam
"Değil misin", soru kalıbını bir hesaplaşma aracı olarak kullanan ender türkülerden biridir. Her dörtlükte aynı soru yenilenir — ama her seferinde farklı bir acıyı, farklı bir kaybı işaret eder. Şikayetin değil, tanıklığın türküsüdür bu; "sen yaptın, bil" diyen bir iç sesdir.
Birinci Dörtlük — Benliği Çalan Aşk
Türkünün açılışı bir kayıp tespiti değil, bir suçlamadır. "Benliğini kaybetmek" — kimliğini, iradesini, kendine aitliğini yitirmek — aşkın en derin tahribatını tanımlar. Sevgili bir hırsız gibi değil, bir tufan gibi gelmiş; ozan farkına varmadan kendinden çıkıp gitmiştir. "Sızlayan yüreğini yaralayan" ise benlik kaybının fiziksel karşılığıdır: sessiz ama sürekli bir ağrı.
İkinci Dörtlük — İmkânsızın İmgesi
Bu dörtlük türkünün en güçlü imge katmanını taşır. "Başıma hızar" — tahta kesen testere, kesip biçen bir acı — somut ve acımasız bir imgedir. "Ağustosta başıma kar yağdıran" ise doğanın düzenini bozan, imkânsızı mümkün kılan bir güç olarak sevgiliyi tanımlar. Bu güç hem yıkıcı hem de büyülüdür; "diyar diyar gezmek" ise bu yıkımın ardından kalan köksüzlüğü anlatır.
Üçüncü Dörtlük — Tasavvufi Boyut: En'el Hak
Türkünün en derin ve en tartışmalı dizesidir. "En'el hak" — "Ben Hakk'ım" — Hallac-ı Mansur'un idam edilmeden önce söylediği, tasavvuf tarihinin en çarpıcı ifadesidir. Ozan, bu makama henüz ulaşamadan, yani en yüce farkındalığa erişmeden önce kendisini bu aşkın içine sürüklediğini söyler. "Elimde elin görmeden, eteğinden el öpmeden" dizeleri ise kavuşmanın hiç gerçekleşmediğini; bedensel yakınlık olmaksızın ruhun yüzdürüldüğünü anlatır. Bu, beşeri aşkı ilahi aşka bağlayan Alevi-Bektaşi geleneğinin özlü bir yansımasıdır.
Soru Kalıbının Gücü: "Değil misin"
Her dörtlüğü kapatan "değil misin" sorusu, cevap beklemez. Bu soru bir mahkeme çağrısıdır; sevgilinin her eylemi teker teker sayılır, her biri için tanıklık istenir. Ama ozan öfkeli değildir — hüzünlüdür. Çünkü tüm bu yıkımın farkında olmasına karşın sevgiliyi yine de muhatap almaktadır. Yani hâlâ orada, hâlâ ona seslenmektedir. Bu, aşkın en çaresiz ve en güzel itirafıdır.
4. Mazlum Çimen: Hayatı, Albümleri & Mirası
Mazlum Çimen; besteci, bale sanatçısı, film müziği yazarı, oyuncu ve halk müziği sanatçısı olarak Türk sanat dünyasının en çok yönlü isimlerinden biridir. Halk ozanı babası Nesimi Çimen'in yolundan ilerlemiş, ama o yolu konservatuar eğitimi ve sinema müziğiyle çok daha geniş bir alana taşımıştır.
Hayatının Kronolojisi
Kazandığı Başlıca Ödüller
5. Neden Dinlenmeye Devam Ediyor?
"Değil misin" sorusu; sevgiliye, kadere, zamana yöneltilebilir. Herkesin içinde birikmiş ama hiç dile getirilememiş bir sorunun sesine dönüşür. Bu evrensellik türküyü zamansız kılar.
Hallac-ı Mansur'a yapılan gönderme, türküyü sıradan bir aşk şikayetinin çok ötesine taşır. Alevi-Bektaşi kültüründen beslenen dinleyiciler bu dizenin ağırlığını farklı hisseder ve türküyle derin bir bağ kurar.
Konservatuar eğitimli bir bestecinin halk müziği formuyla buluşması, türküye hem geleneksel hem modern bir ses kazandırmıştır. Bu özgünlük, eseri farklı müzik çevrelerinden dinleyicilere ulaştırmıştır.
Türküyü yazan, besteleyen ve seslendiren kişinin aynı olması esere özgün bir bütünlük katar. Dinleyici; sözün, melodinin ve sesin tek bir ruhtan geldiğini hisseder. Bu içtenlik türküyü kalıcı kılan en önemli unsurlardan biridir.
Mazlum Çimen, 1993'te babasını Sivas Madımak Katliamı'nda kaybetmiştir. Bu trajik gerçek, bestecinin tüm eserlerine ayrı bir anlam katmanı ekler. Çimen'in türkülerini bilen dinleyici, her notanın arkasındaki ağırlığı hisseder.
Not: Çimen Türküleri 1995'te kaset, 2002'de CD olarak yayımlandı (Discogs onaylı). Film ve dizi müziği albümleri stüdyo albümlerinden ayrı listelenmiştir.
✍️ Okuduğunuz bu içeriği, kalp ikonuna tıklayarak beğenebilir; Google hesabınızla giriş yaparak Favorilerinize ekleyebilirsiniz.
✍️ Beğendiğiniz dizeleri/metinleri fareyle seçerek veya üzerine basılı tutarak hızlıca alıntılayabilir ve yorumunuza ekleyebilirsiniz.
🎧 Dilerseniz bu içeriği sesli olarak da dinleyebilirsiniz:
Yorumlar
Yorum Gönder
Siz bu içerik hakkında ne düşünüyorsunuz? Düşüncelerinizi yazarak katkıda bulunabilirsiniz.