Mazlum Çimen'in Bestelediği ve Seslendirdiği Türkü — Sözler, Analiz & Hayat
1. Türkünün Tam Metni
"Değil misin", Ali Rıza Törüyen ve Mazlum Çimen'in kaleminden çıkan, Mazlum Çimen'in bestelediği ve yine Mazlum Çimen tarafından seslendirilen bir Türk halk müziği eseridir. Albümde Şükriye Tutkun ve Murat Hasarı vokalist olarak yer almaktadır. 1995 yılında Ada Müzik etiketiyle yayımlanan Çimen Türküleri albümünde yer alan türkü; aşkın yıkıcı gücünü, iç sızısını ve sorumluyu tek tek sorgulayan bir hesaplaşmayı dile getirir.
Türküyü Dinleyin
▲ Değil misin — Mazlum Çimen (Çimen Türküleri, Ada Müzik 1995)
2. Türkü Hakkında — Söz, Müzik, Albüm
"Değil misin", Mazlum Çimen'in besteci kimliğinin en güçlü örneklerinden biridir. İstanbul Devlet Konservatuvarı kökenli, bale sanatçısı ve film müziği bestecisi olan Çimen; bu türküde halk müziğinin yalın söyleyişini tasavvufi imgelerle buluşturmuştur. Türkü, Ada Müzik'in 1995'te yayımladığı Çimen Türküleri albümünün öne çıkan eserleri arasında yer almaktadır.
Çimen Türküleri Albümü (1995)
Ada Müzik tarafından 1995 yılında yayımlanan Çimen Türküleri, Mazlum Çimen'in halk müziği besteciliğindeki olgunluk döneminin ürünüdür. Albümde Çimen'in bestelediği özgün türküler ağırlıklı olup seslendirme kadrosu farklı yorumculardan oluşmaktadır. Şükriye Tutkun'un güçlü sesi ve Murat Hasarı'nın yorumuyla hayat bulan "Değil misin", albümün en çok dinlenen parçaları arasına girmiştir.
3. Söz Analizi: Dize Dize Anlam
"Değil misin", soru kalıbını bir hesaplaşma aracı olarak kullanan ender türkülerden biridir. Her dörtlükte aynı soru yenilenir — ama her seferinde farklı bir acıyı, farklı bir kaybı işaret eder. Şikayetin değil, tanıklığın türküsüdür bu; "sen yaptın, bil" diyen bir iç sesdir.
Birinci Dörtlük — Benliği Çalan Aşk
Türkünün açılışı bir kayıp tespiti değil, bir suçlamadır. "Benliğini kaybetmek" — kimliğini, iradesini, kendine aitliğini yitirmek — aşkın en derin tahribatını tanımlar. Sevgili bir hırsız gibi değil, bir tufan gibi gelmiş; ozan farkına varmadan kendinden çıkıp gitmiştir. "Sızlayan yüreğini yaralayan" ise benlik kaybının fiziksel karşılığıdır: sessiz ama sürekli bir ağrı.
İkinci Dörtlük — İmkânsızın İmgesi
Bu dörtlük türkünün en güçlü imge katmanını taşır. "Başıma hızar" — tahta kesen testere, kesip biçen bir acı — somut ve acımasız bir imgedir. "Ağustosta başıma kar yağdıran" ise doğanın düzenini bozan, imkânsızı mümkün kılan bir güç olarak sevgiliyi tanımlar. Bu güç hem yıkıcı hem de büyülüdür; "diyar diyar gezmek" ise bu yıkımın ardından kalan köksüzlüğü anlatır.
Üçüncü Dörtlük — Tasavvufi Boyut: En'el Hak
Türkünün en derin ve en tartışmalı dizesidir. "En'el hak" — "Ben Hakk'ım" — Hallac-ı Mansur'un idam edilmeden önce söylediği, tasavvuf tarihinin en çarpıcı ifadesidir. Ozan, bu makama henüz ulaşamadan, yani en yüce farkındalığa erişmeden önce kendisini bu aşkın içine sürüklediğini söyler. "Elimde elin görmeden, eteğinden el öpmeden" dizeleri ise kavuşmanın hiç gerçekleşmediğini; bedensel yakınlık olmaksızın ruhun yüzdürüldüğünü anlatır. Bu, beşeri aşkı ilahi aşka bağlayan Alevi-Bektaşi geleneğinin özlü bir yansımasıdır.
Soru Kalıbının Gücü: "Değil misin"
Her dörtlüğü kapatan "değil misin" sorusu, cevap beklemez. Bu soru bir mahkeme çağrısıdır; sevgilinin her eylemi teker teker sayılır, her biri için tanıklık istenir. Ama ozan öfkeli değildir — hüzünlüdür. Çünkü tüm bu yıkımın farkında olmasına karşın sevgiliyi yine de muhatap almaktadır. Yani hâlâ orada, hâlâ ona seslenmektedir. Bu, aşkın en çaresiz ve en güzel itirafıdır.
4. Mazlum Çimen: Hayatı, Albümleri & Mirası
Mazlum Çimen; besteci, bale sanatçısı, film müziği yazarı, oyuncu ve halk müziği sanatçısı olarak Türk sanat dünyasının en çok yönlü isimlerinden biridir. Halk ozanı babası Nesimi Çimen'in yolundan ilerlemiş, ama o yolu konservatuar eğitimi ve sinema müziğiyle çok daha geniş bir alana taşımıştır.
Hayatının Kronolojisi
-
1958
Doğum — Elbistan / Kahramanmaraş18 Haziran 1958'de Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesine bağlı Sevdilli köyünde dünyaya geldi. Ailesi aslen Tunceli Hozat kökenlidir. Babası halk ozanı Nesimi Çimen, annesi Dilber Hanım'dır.
-
Çocuk
Sanat Ortamında BüyümekAile İstanbul'a taşındı. Can Yücel, Yılmaz Güney, Fakir Baykurt, İlhan Selçuk gibi edebiyatçı ve sanatçıların bulunduğu bir çevrede yetişti. Babasıyla köy köy gezerek derleme çalışmalarına katıldı.
-
1977
İstanbul Devlet Konservatuvarıİlk olarak keman bölümüne girdi; dört yıl sonra bale bölümüne geçti. 1981'de okulun ilk mezunları arasında yer aldı. İstanbul Devlet Opera ve Balesi'nde bale sanatçısı olarak göreve başladı.
-
1989
Film Müziği Yolculuğu — Yunus EmreDiyarbakır Devlet Tiyatrosu'nda sahnelenen "Yunus Emre" oyunu için hem koreograf hem besteci olarak görev aldı. Bu başarı, onu Türkiye'nin önde gelen film müziği bestecileri arasına taşıdı.
-
1991
İlk Albüm — Eski Bir SevdaLevent Güner ile birlikte "Eski Bir Sevda" adlı albümü yayımladı. Ardından kendi bestelerini seslendirdiği albümler ve film müzikleri birbirini izledi.
-
1993
Sivas — Babasını Kaybetmek2 Temmuz 1993'te Sivas Madımak Oteli yakılarak gerçekleştirilen katliam sonucunda babası halk ozanı Nesimi Çimen hayatını kaybetti. Bu derin yara, Mazlum Çimen'in tüm sonraki sanatına işledi. "Sen Benden Gittin Gideli" türküsünü babasının ardından yazdı.
-
1995
Çimen Türküleri — Ada Müzik"Değil misin"in de yer aldığı Çimen Türküleri albümü Ada Müzik etiketiyle yayımlandı. Albüm, Mazlum Çimen'in halk müziği besteciliğindeki olgunluk dönemininin ürünüdür.
-
2008
Zirve: Nokta Filmi"Nokta" filminin müziği için 45. Antalya Altın Portakal, 30. Montpellier Film Festivali ve 15. Adana Altın Koza ödüllerini kazandı. Sinema müziğindeki en parlak dönemini yaşadı.
-
2009
Çimen MüzikPiyanist oğlu Saki Çimen ile birlikte "Çimen Müzik" şirketini kurdu. Bağımsız üretim dönemini başlattı.
-
2018
Usta Malı — Sivas'ın 25. YılıSivas Madımak Katliamı'nın 25. yıl anısına "Usta Malı" adlı albümü hazırladı. Babasına ve katliamda hayatını kaybeden tüm ustlara ithaf etti.
-
Güncel
Aktif Sanatçı — 67 Yaşında2025 itibarıyla sanat hayatının 40. yılını geride bırakmış olan Mazlum Çimen, müzik ve sahne çalışmalarını sürdürmektedir. Zuhal Olcay ile birlikteliği bilinmektedir.
Kazandığı Başlıca Ödüller
Not: Çimen Türküleri 1995'te kaset, 2002'de CD olarak yayımlandı (Discogs onaylı). Film ve dizi müziği albümleri stüdyo albümlerinden ayrı listelenmiştir.
Okuyucu Sesleri
Henüz yorum yapılmadı
Bu yazı için ilk yorumu sen yazmak ister misin?
Yorum Gönder